ÖZET: Yeni birim fiyat tespitinde, iş kalemi miktarının belirlenmemesi nedeniyle revize birim fiyat uygulaması gerçekleştirilememiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı iş kalemlerinde yeni birim fiyat belirlenirken miktar tespit edilmediği için revize birim fiyat hesaplamaları yapılamamıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, iş kalemi miktarındaki %20’lik artışın ve sözleşme bedelinin %1’ini aşan artışların revize birim fiyat üzerinden ödenmesini öngörmektedir. Ancak, miktar belirlenmediği için bu hesaplamalar mümkün olmamıştır.

Revize birim fiyat hesaplaması, iş kaleminin başlangıçtaki miktarının bilinmesini gerektirir. Sözleşmede yer alan iş kalemleri için miktar belirli olduğu için revize fiyatlandırma yapılabilmektedir. Ancak yeni birim fiyat tespitinde, miktar belirlenmediği için projeye uygun iş kalemi miktarının tespit edilmesi ve idare tarafından onaylanması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, yeni birim fiyat tespitinde bu eksikliğin olduğu ve bunun sonucunda fazla ödeme riskinin ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.

Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek gerekli düzeltici işlemlere başlanıldığını bildirmiştir. Dolayısıyla, yeni birim fiyat tespitinde iş kalemi miktarının belirlenmesi, hem revize fiyat uygulaması açısından hem de bütçe yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Yeni Birim Fiyat Tespitinde Miktarın Belirlenmemesi Dolayısıyla Revize Birim Fiyat Uygulanamaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Yeni birim fiyat tespiti yapılan bazı iş kalemlerinde yeni birim fiyat yapıldığı sırada iş kalemi miktarı belirlenmemesi nedeniyle bu iş kalemleri için revize birim fiyat uygulanamadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dahil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Revize birim fiyat hesabı:

R = F x [ 1 – (A x F) / S ]

S = Sözleşme bedeli ( TL),

F = İş kaleminin birim fiyatı (TL / ….),

A = İş kaleminde meydana gelen toplam artış miktarı (adet, mt, m2 vb.),

R = Revize birim fiyat (TL / ..)

formülü ile yapılmaktadır. İş kaleminde meydana gelen toplam artış miktarını (A) bulabilmek için iş kaleminin başlangıçtaki miktarını bilmemiz gerekmektedir. Sözleşmede yer alan bir iş kalemi için belirlenen miktar birim fiyat cetvelinde yer aldığı için sözleşmede yer alan miktar üzerinden fiyat revize edilebilmektedir.

Yeni birim fiyat tespiti yapılan iş kaleminde ise sözleşme miktarı belirlenmediği için yeni birim fiyat belirlenirken projeye uygun olarak iş kalemi miktarı tespit edilmeli ve idare tarafından onaylan iş kalemi miktarı üzerinden fiyat revize edilmelidir.

Yeni birim fiyat yapılan birim fiyatlı yapım ihaleleri incelendiğinde; yeni birim fiyat tespiti yapılırken projeye uygun olarak iş kalemi miktarı belirlenmediği için revize birim fiyat hesabı yapılamadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yeni birim fiyat yapılırken miktar tespiti yapılmaması sonucunda iş kalemi için revize birim fiyat yapılamayacağı ve yeni birim fiyat yapılan iş kaleminde fazla ödemeye yol açabileceği için yeni birim fiyat tespiti yapılırken projeye uygun olarak iş kalemi miktarının tespit edilmesi gerekmektedir.