|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin yapım işi ihalelerinde yeni birim fiyat tespitlerinin hatalı yapıldığını ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olarak gerçekleştirilen bu tespitlerde, yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemleri için gerekli miktar belirlemesi yapılmamıştır. Yönetmelik gereği, yeni iş kalemleri için benzer iş kalemleri ile oransal benzerlik gösteren malzeme, işçilik ve ekipman kullanımı dikkate alınarak fiyat belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, belirli ihalelerde yeni birim fiyatların tespitinde, benzer iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların resmi analiz ve rayiçler ile hesaplanan fiyatlara oranı göz önünde bulundurulmadan belirlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca, yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemlerinin miktarları proje onayı olmadan belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu hataların sehven yapıldığını ve düzeltildiğini belirtmiş, gelecekte mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, sözleşmede yer almayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyat tespitinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine uygun hareket edilmesi ve iş kalemlerinin miktarlarının proje onayı ile belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yeni Birim Fiyat Tespitlerinin Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yapım işi ihalelerinde, yeni birim fiyat tespitlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olarak gerçekleştirildiği ve yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemleri için miktar belirlemesinin yapılmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin beşinci fıkrasına göre; yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, bu madde kapsamında hesaplanan yeni birim fiyat; yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın, idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemez. Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunmaması halinde ise, yeni birim fiyat; yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın %90’ını geçemez.
Kamu İhale Kurulunun 29.07.2020 tarihli ve 2020/DK.D-239 sayılı Kararı’nda; yapım işi sözleşme sürecinde yapımına karar verilen yeni iş kaleminin birim fiyatının tespitinde dikkate alınan üst sınır değer hesabında esas alınacak benzerlik gösteren iş kaleminden, oransal olarak benzer miktarlarda aynı malzeme, işçilik ve makine-ekipman girdisi kullanımı söz konusu olan, mahiyet ve yapı tekniği bakımından benzerlik gösteren iş kalemlerinin anlaşılması gerektiği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinin birinci fıkrası ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belli olmayan işlere ait birim fiyat tespiti ile iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 28’inci maddesine ait 24.1 no’lu dipnotunda; yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemi için yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin %1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın Genel Tebliğ ve Tip Sözleşme’de belirtilen formüle göre revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde; 2023/1067945 İKN’li “Odunpazarı İlçesi Sevinç Mahallesi, Mihalıççık İlçesi Yunusemre Mahallesi ve Muhtelif Mahallelerde Kanalizasyon İnşaatı”, 2024/227511 İKN’li “Mahmudiye İlçesi ve Muhtelif Mahallelerde Kanalizasyon ve İçme Suyu İnşaatı” ve 2024/291212 İKN’li “Odunpazarı-Tepebaşı İlçelerinde Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Yapımı İşi” ihalelerinde yeni birim fiyat tespiti yapılırken; yüklenicinin teklifi kapsamında; yeni iş kalemi ile oransal olarak benzer miktarlarda aynı malzeme, işçilik ve makine-ekipman girdisi kullanımı söz konusu olan, mahiyet ve yapı tekniği bakımından benzerlik gösteren iş kalemlerinin bulunmasına rağmen, yüklenici tarafından benzerlik gösteren bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların, idarece aynı iş kalemleri için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatlara oranı dikkate alınmadan yeni birim fiyatların belirlendiği ve yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen bu iş kalemlerinin projesine göre tespit edilip İdare tarafından onaylanan iş kalemi miktarı bulunmadığından, revize birim fiyat uygulamasının yapılamadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında; yeni birim fiyat tespitlerindeki hatanın sehven yapıldığı ve bu hatalı işlemlerin düzeltildiği, bundan sonraki süreçte de bulguda anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatlarının tespiti yapılırken Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine belirtilen usullere göre hareket edilmesi ve yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen bu iş kalemlerinin miktarlarının projesine göre tespit edilip İdare tarafından onaylanması gerekmektedir.