BULGU: Yeni Fiyat Tespitinde Sanayi Ticaret Odasına onaylattırılmadan proforma fatura ile yeni birim fiyat yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İlgili Ticaret veya Sanayi Odası onayı olmadan piyasadan alınan faturaya dayalı fiyatlar esas alınarak yeni fiyat tespit edildiği ve tespit edilen bu fiyatlar üzerinden işin sözleşmesinde bulunmayan veya fiyatı belli olmayan iş kalemlerinin bedellerinin ödendiği görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belli olmayan işlere ait birim fiyat tespiti ile iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 28’inci maddesinde; sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesap edileceği düzenlenmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde ise, işin ilk sözleşmesinde bulunmayan veya fiyatı belli olmayan işlerin fiyatının nasıl tespit edileceği açıklanmıştır.
Anılan 22’nci madde hükmünün ikinci fıkrası düzenlemesine göre, yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre fıkra metninde yer alan sıralamaya uyularak oluşturulan analizlere, üçüncü fıkrada yer alan rayiçlerin biri, birkaçı veya tamamının kaynakların verimli kullanılması gözetilerek uygulanması suretiyle yeni fiyatın hesap edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu üçüncü fıkrada yeni fiyatın tespit edilmesinde kullanılacak rayiçler;
“İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.”
Şeklinde sıralanmıştır.
Aynı düzenlemeler işlere ait sözleşme ve eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin anılan maddelerinde de yer almaktadır.
İdare bulguya ilişkin cevabında, bulgudaki tespit doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılacağını ifade etmiştir.
İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin yeni fiyat hesabında rayiç olarak esas alınması mümkündür. Ancak, esas alınan yerel rayicin İdarece kabul edilmesi ve ticaret ve/veya sanayi odasınca yerel rayiç olarak onaylanmış olması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin yeni fiyat tespitinde Sanayi Ticaret Odası onayı olmadan proforma fatura ile belirlenen birim fiyatların esas alındığı ve bu fiyatlar üzerinden sözleşmede yer almayan iş kalemlerinin bedellerinin ödendiği tespit edilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme ve Genel Şartnameler, yeni fiyatların tespitinde belirli analizler ve rayiçlerin kullanılmasını öngörmektedir. İdare, bulguya ilişkin gerekli çalışmaların yapılacağını belirtmiş, ancak yerel rayiçlerin onaylanmasının şart olduğunu vurgulamıştır.