|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir ilçe belediyesinde yeni istihdam edilen personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığını ortaya koymuştur. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesi, kamu görevine atanacak kişiler için bu araştırmaların zorunlu olduğunu belirtmektedir. Kanunun 4. maddesi, arşiv araştırmasının kişinin adli sicil kaydı, kolluk kuvvetleriyle ilişkisi ve mahkeme kararları gibi unsurları kapsadığını ifade ederken, 5. maddesi güvenlik araştırmasının daha kapsamlı bir inceleme gerektirdiğini vurgulamaktadır.
Yapılan denetim sonucunda, 2024 yılı içerisinde belediyede istihdam edilen 5 kişi için güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumun farkında olduklarını ve söz konusu kişilerin güvenlik soruşturmalarının 16.01.2025 tarihinde gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Ayrıca, gelecekteki personel alımlarında güvenlik soruşturmalarının tamamlanmasının sağlanacağı belirtilmiştir. Mevzuat hükümleri gereğince, kamu görevine başlamadan önce ilgili kurumlar tarafından arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması yapılması zorunludur. Bu süreçlerin ihmal edilmesi, kamu güvenliği açısından ciddi riskler doğurabilir. |
BULGU: Yeni İstihdam Edilen Personel Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
2024 yılı içerisinde belediyede istihdam edilmek üzere alınan personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığı görülmüştür.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; arşiv araştırmasının, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacağı belirtilmiştir. 4’üncü maddesinde de arşiv araştırmasının kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesi olduğu ifade edilmiştir.
Yine aynı Kanun’un 5’inci maddesinde; güvenlik araştırmasının arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin, görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesi şeklinde belirtilmiştir.
Kanun’un 7’nci maddesinde ise; yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı ve komisyonun kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde Belediyede istihdam edilmek üzere 5 kişinin işe alındığı ancak kişiler hakkında herhangi bir arşiv araştırması veya güvenlik soruşturması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği, söz konusu işe alınan 5 kişi hakkında gerekli güvenlik soruşturmalarının 16.01.2025 tarihinde gerçekleştirildiği ve bundan sonraki alımlarda personelin göreve başlamasından önce güvenlik soruşturmalarının tamamlanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere bir kimsenin herhangi bir kamu görevine başlamadan önce hakkında ilgili kurumlarca arşiv araştırması ve/veya güvenlik soruşturması yapılması gerekmektedir.