|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir belediyesi bünyesinde istihdam edilen personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının zamanında gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Rapor, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesine atıfta bulunarak, kamu görevine atanacak kişilerin arşiv araştırmasının işe başlamadan önce yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 4. maddede belirtilen hususlar doğrultusunda, kişinin adli sicil kaydı, mevcut tahditler ve mahkeme kararları gibi bilgilerin tespit edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
İlgili kanunun 5. maddesi, güvenlik araştırmasının kapsamını genişleterek, kişinin göreviyle ilgili niteliklere dair kolluk kuvvetleri ve istihbarat birimlerinden elde edilecek bilgilerin de araştırılması gerektiğini belirtmektedir. 2024 yılı içinde belediye şirketine geçici işçi olarak alınan 85 kişi hakkında, işe başlamadan önce gerekli güvenlik soruşturmalarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu görevine başlamadan önce arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının yapılmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarının zamanında yapılmaması, kamu güvenliği açısından ciddi bir risk teşkil etmektedir. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, bu süreçlerin önceden tamamlanması gerekliliği, kamu kurumlarının sorumluluğundadır. |
BULGU: Yeni İstihdam Edilen Personel Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Zamanında Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
2024 yılı içerisinde belediye şirketinde istihdam edilmek üzere alınan personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının personel işe başladıktan sonra yapıldığı görülmüştür.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; arşiv araştırmasının, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacağı belirtilmiştir. 4’üncü maddesinde de arşiv araştırmasının kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, işi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesi olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 5’inci maddesinde; güvenlik araştırmasının arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin, görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesi şeklinde belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun’un 7’nci maddesinde ise; yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı ve komisyonun kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 85 kişinin belediye şirketine geçici işçi olarak işe alındığı, alınan kişiler hakkında işe başlamadan önce yapılması gereken arşiv araştırması veya güvenlik soruşturmalarının kişiler işe başladıktan sonraki süreçte yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere bir kimsenin herhangi bir kamu görevine başlamadan önce hakkında ilgili kurumlarca arşiv araştırması ve/veya güvenlik soruşturması yapılması gerekmektedir.