|
ÖZET: Yeraltı kaynaklarından elde edilen şebeke suyunun, insan sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığı ve gerekli önlemlerin alınmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, içme ve kullanma suyunun, yönetmelikteki parametre değerlerini karşılamadığını, ayrıca insan sağlığına zarar verebilecek maddeler, mikroorganizmalar ve bakteriler içerdiğini ortaya koymaktadır. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, içme suyunun sağlıklı ve temiz olmasını zorunlu kılmakta; bu nedenle suyun belirlenen standartlara uygun olması gerekmektedir.
Antalya Halk Sağlığı Laboratuvarı, içme suyu kaynaklarından düzenli numune alarak, bu suların yönetmelikteki asgari parametreleri karşılayıp karşılamadığını denetlemektedir. Ancak, yapılan analizlerde klorür, sodyum ve koliform gibi bazı parametrelerin, yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Buna rağmen, ilgili birimler tarafından bu suyun vatandaşların kullanımına sunulmaya devam edilmesi, halk sağlığı açısından ciddi endişelere yol açmaktadır. Sonuç olarak, insani tüketim amaçlı suların kalite standartlarına uygun hale getirilmesi için gerekli arıtma işlemleri bir an önce gerçekleştirilmelidir. Yönetmelikte belirtilen parametre değerlerine uymayan suların içme suyu olarak kullanılması durdurulmalı ve insan sağlığını korumak amacıyla yeni içme suyu kaynaklarının oluşturulması için acil tedbirler alınmalıdır. |
BULGU: Yeraltı Kaynaklarından Elde Edilen Şebeke Suyu ile İlgili Gerekli Tedbirlerin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Genel olarak içme, diğer evsel amaçlar ile gıda maddelerinin ve diğer insani tüketim amaçlı ürünlerin hazırlanması, işlenmesi için kullanılan içme ve kullanma suyunun yönetmelikte belirtilen parametre değerlerini sağlamadığı, insan sağlığına potansiyel bir tehlike oluşturan miktar ve yoğunlukta maddeler, mikro-organizmalar ve bakteriler içerdiği tespit edilmiştir.
İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesinde;
h) İçme-Kullanma Suyu: Genel olarak içme, yemek yapma, temizlik ve diğer evsel
amaçlar ile, gıda maddelerinin ve diğer insani tüketim amaçlı ürünlerin hazırlanması, işlenmesi, saklanması ve pazarlanması amacıyla kullanılan, orjinine bakılmaksızın, orijinal haliyle ya da arıtılmış olarak ister kaynağından isterse dağıtım ağından temin edilen ve Ek-1′ deki parametre değerlerini sağlayan ve ticari amaçlı satışa arz edilmeyen suları,
Aynı Yönetmelik’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ıncı maddesinde;
“Suların, sağlığa uygun ve temiz olması zorunludur.
Bu Yönetmeliğin asgari şartları bakımından sular;
İnsan sağlığına potansiyel bir tehlike oluşturan miktar ve yoğunlukta maddeler,
mikro-organizmalar ve parazitler içermiyorsa,
Ek-1’de yer alan şartlara ve bu Yönetmeliğin 7, 8, 10, 11 ve 13 üncü maddelerine
uyuyor ise, sağlığa uygun ve temiz kabul edilir.
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında insan sağlığını korumak amacıyla alınan önlemler, bu Yönetmelikte belirtilen suların fiziksel, kimyasal, radyoaktif ve mikrobiyolojik parametre değerlerinin aşılmasına, suyun kalite standartlarının dışına çıkılmasına veya suların kirlenmesinde herhangi bir artışa neden olmamalıdır.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre içme ve kullanma suyu olarak kullanılacak suyun yönetmelikte belirtildiği gibi insan sağlığına potansiyel tehlike oluşturan maddeler içermemeli ve EK-1’de belirlenen parametre değerleri arasında olmalıdır.
Antalya Halk Sağlığı Laboratuvarı tarafından düzenli olarak içme suyu kaynaklarından numuneler alınmakta ve yönetmelikte belirtilen asgari parametreleri sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmektedir. Ayrıca bu numune alma işlemlerine paralel olarak Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğüne Bağlı Laboratuvar Şube Müdürlüğü tarafından da kontrol amaçlı numuneler alınmakta ve numune sonuçları ilgili birimlere bildirilmektedir. Numune sonuçlarında ise EK-1 de yer alan (klorür mg/l), (sodyum mg/l) ve (koliform kob/100 ml) parametreleri yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin üzerinde çıkmaktadır. Ek-1’de belirlenen şartlara uygun olmamasına rağmen ilgili birimler tarafından vatandaşların kullanımına sunulmaya devam edilen içme suyunun insan sağlığına etkileri tespit edilememekte ve ilerleyen zamanlarda halk sağlığına ciddi etkileri olacağı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi cevabında gerekli işlemlerin yapıldığı ifade edilmiş olsa da bulguda belirtilen tespitimiz devam etmektedir.
Sonuç olarak, İnsani tüketim amaçlı suların kalite standartlarına uygun parametre değerlerine indirilmesi için gerekli arıtma işlemleri yapılmalı ve yönetmelikte belirtilen parametre değerine uygun olmayan sular, içme suyu olarak kullanılmamalıdır. İnsani tüketim amaçlı suların insan sağlığını etkilememesi için ivedi olarak gerekli tedbirler alınarak yeni içme suyu kaynaklarının oluşturulması gerekmektedir.