BULGU: Yeraltı Sularının Kiralanmasıyla İlgili Gerekli Takip ve İşlemlerin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünce sondaj izni verilen kuyulardan faydalı kullanım miktarını aşan kısım için herhangi bir kira geliri elde edilmediği görülmüştür.
167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun’un; 2’nci maddesi ile faydalı kullanım; yeraltı suyunun içmede, temizlikte, belediye hizmetlerinde, hayvan sulamada, zirai sulamada, maden ve sanayide, sportif vesair tesislerde kullanılması olarak tanımlanmıştır.
4’üncü maddesinde, kuyu açan kimsenin, bulunan suyun ancak kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmaya yetkili olduğu, bu miktarı aşan suların 2886 sayılı Kanun hükümlerine uyularak il özel idarelerince kiraya verileceği, faydalı ihtiyaç miktarının, tahsis edilecek maksada göre ilgili bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Devlet Su İşleri Müdürlüğü (DSİ) tarafından tayin ve tespit edileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, sözü edilen sondaj kuyularına ilişkin tüm yetkinin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde bulunduğu; Sondaj kuyularından çıkarılan suyun kiralanması işlemlerinin ise 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir olan illerde su ve kanalizasyon idareleri tarafından yürütüldüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınan izin çerçevesinde açılan kuyulardan alınan faydalı tüketim miktarı ile aşan kısımların denetimlerine dair ASAT Genel Müdürlüğü ile DSİ Genel Müdürlüğü arasında koordineli yürüyen bir iş akış ağı oluşturulamadığı, dolayısıyla bu faydalı tüketimi aşan kullanımlar için herhangi bir kira geliri elde edilmediği tespit edilmiştir.
Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünce sondaj izni verilen kuyulara ilişkin faydalı tüketim miktarlarının, DSİ ve ASAT tarafından ortak bir çalışma ile belirlenmesi, kaçak su kullanım ve deşarjların önlenmesi, yeraltı sularının korunması, söz konusu işlemlere dair tahsilat ve çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü tarafından verilen sondaj izinleri kapsamında, faydalı kullanım miktarını aşan yeraltı sularından kira geliri elde edilmediği tespit edilmiştir. 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun’a göre, kuyu açan kişiler yalnızca kendi ihtiyaçları için su kullanma yetkisine sahiptir ve aşan miktarlar kiraya verilmelidir. Ancak, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile ASAT Genel Müdürlüğü arasında gerekli koordinasyon sağlanamadığı için bu süreçte eksiklikler yaşanmakta ve yeraltı sularının korunması için gerekli önlemler alınmamaktadır. |