|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bilançosunda yer alan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252-Binalar Hesabı’nda bazı duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 202’nci maddesi, birikmiş amortismanların maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca giderleştirilmesi ve yok edilmesini izlemek amacıyla kullanıldığını belirtmektedir. Ayrıca, 203’üncü maddenin (a) bendi, maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanların yıl sonunda ilgili hesaba kaydedileceğini ifade etmektedir.
Denetim bulgularına göre, İdare tarafından 251 ve 252 numaralı hesaplarda yer alan bazı varlıklar için amortisman ayrılmamıştır. Bu durum, yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binaların gerçek değerlerinin mali tablolara yansımamasına yol açmaktadır. İdare, yıl sonunda amortisman kayıtlarının yapıldığını belirtse de, bazı alt kodlardaki varlıklar için bu işlemin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Örneğin, Pazar Yeri ve Kreş Hesapları gibi varlıklar için amortisman ayrılmamıştır. Sonuç olarak, İdare’nin envanterinde bulunan bazı yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binalara, ilgili tebliğde belirtilen süre ve oranlarda amortisman ayrılmaması, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na kaydedilmemesi nedeniyle 2022 yılı mali tablolarında hatalı tutarların yer almasına sebep olmuştur. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile Binalar Hesabında Kayıtlı Bazı Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare bilançosunda 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabında kayıtlı tutarlar bulunmasına rağmen bu varlıklardan bazıları için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı; mezkur hesabın işleyişini düzenleyen 203’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
(47) sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesine göre de, Yerüstü ve Yeraltı Düzenleri Hesabı ile Binalar Hesabında yer alan varlıklar amortismana tabidir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252- Binalar Hesabında yer alan maddi duran varlıklardan bazıları için amortisman ayrılmadığı görülmüştür. İdare bilançosunun aktifinde yer alan yerüstü ve yeraltı düzenleri ile binalara amortisman ayrılmaması bu varlıkların gerçek değerleriyle mali tablolara yansımamasına neden olmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binalar hesabında kayıtlı duran varlıklara ilişkin yıl sonunda amortisman kayıtlarının yapıldığı ifade edilse de bulguda bahsedilen durum genel amortisman kayıtlarının yapılmaması değil, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252-Binalar Hesabının alt kodlarındaki bazı varlıklara amortisman ayrılmamasıdır. Örneğin, Tebliğ’de amortismana tabi tutulmasına rağmen 251.01.20.06-Pazar Yeri Hesabı ile 252.01.01.04.03-Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hesabında yer alan varlıklara amortisman ayrılmamıştır. Kaldı ki, İdarenin gönderdiği mizanda da ilgili varlıkların amortisman tutarlarının yer alması gereken 257.01.20.06 Hesabı ile 257.02.04.03 Hesabında herhangi bir tutar bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin envanterinde bulunan yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binalardan bazılarına, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde yer alan süre ve oranlarda amortisman ayrılmaması ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmemesi nedeniyle İdarenin 2022 yılı mali tablolarında, 630-Giderler Hesabı ile 25-Maddi Duran Varlıklar hesap grubu hatalı tutarlarla yer almıştır.