|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresinin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nda yer alan maddi duran varlıklar için enflasyon düzeltmesinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30. maddesinin ilk sekiz fıkrasında enflasyon düzeltmesine dair esaslar belirlenirken, dokuzuncu fıkra Hazine ve Maliye Bakanlığı’na uygulama ile ilgili yetki vermektedir. Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi, 31/12/2023 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağını belirtmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 16.12.2023 tarihli Genel Tebliği’nde, enflasyon düzeltmesi için gerekli şartlar açıklanmıştır. Buna göre, son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’ü aşması ve mevcut dönemde %10’dan fazla olması gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, bu şartlara rağmen 251 ve 252 hesaplarında enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, düzeltmenin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, enflasyon düzeltmesinin yapılmaması, bu hesaplarda yer alan maddi duran varlıkların bilançodaki değerlerinin eksik görünmesine yol açmıştır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile Binalar Hesabındaki Tutarlar İçin Enflasyon Düzeltmesinin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu idaresinin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabında takip edilen maddi duran varlıkları için enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesinin ilk sekiz fıkrasında enflasyon düzeltmesine ilişkin temel ilkeler belirlendikten sonra dokuzuncu fıkrasında; parasal ve parasal olmayan kalemleri belirlemeye ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in Geçici 3’üncü maddesinde 31/12/2023 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı açıklanmıştır.
Anılan Yönetmelik’in zikredilen maddelerindeki hükümlerine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce düzenlenen ve 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulamasına ilişkin 85 Sıra No.lu Genel Tebliği’inin “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kapsamdaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması gerekir. Bu kamu idarelerinin 31/12/2023 tarihli mali tabloları söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Enflasyon oranı tespiti fiyat endeksine göre yapılır.” denildikten sonra ikinci fıkrasında enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere EK-1’de yer verildiği açıklanmıştır. Söz konusu EK-1 yer alan “Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulacak Parasal Olmayan Kalemler” listesinde de 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesaplarına da yer verilmiştir.
Ancak yapılan incelmede; söz konusu mevzuat hükümlerine aykırı olarak bahsi geçen hesaplara ilişkin enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; söz konusu hesaplara ait kayıtlar yapıldıktan sonra enflasyon düzeltmesinin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabında takip edilen maddi duran varlıklar için enflasyon düzeltmesinin yapılmaması bu maddi duran varlıkların bilançodaki değerlerinin eksik gözükmesine neden olmuştur.