|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda bazı duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesine göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Ayrıca, 257. maddede birikmiş amortismanların izlenmesi ve giderleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Amortisman ve Tükenme Payları konusunu ele alan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, duran varlıklar için normal amortisman yönteminin uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’ndaki köprüler, yollar ve diğer düzenler için amortisman süresi 20 yıl, yıllık oran ise yüzde beş olarak belirlenmiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu hesaplarda amortisman ayrılmadığı anlaşılmıştır. Mali tabloların güvenilirliği ve doğruluğu açısından, amortismana tabi varlıklar için ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak amortisman ayrılması önem arz etmektedir. Bu durum, belediyenin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına Amortisman Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliği’n 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedilmelidir.
Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğin “Amortisman ve Tükenme Payı Ayırma Yöntemi” başlıklı 5’inci maddesinde; duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yönteminin uygulanacağı ve bu yönteme göre varlıklar için amortisman ve tükenme payları, varlığın yararlanılma süresine göre Tebliği’n Ek-1’inde yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak ayrılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Tebliğin amortisman ve tükenme payı süre ve oranlarının açıklandığı Ek-1 listesi kontrol edildiğinde 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda yer alan 01.06 alt kodlu köprüler, 01.07 alt kodlu yollar ve 01.99 alt kodlu diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri hesapları için amortisman süresinin 20 yıl, yıllık ayrılacak amortisman oranının ise yüzde beş olarak belirlendiği görülmüştür.
Yapılan incelemede; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda kayıtlı köprüler,
yollar ve diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Mali tabloların tam ve güvenilir bilgi sunması için amortismana tabi varlıklara mevzuat hükümlerinin öngördüğü süre, yöntem ve oranlarda amortisman ayrılması gerekmektedir.