|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin park oyun grupları ve spor aletlerinin muhasebeleştirilmesinde önemli bir bulguya işaret etmektedir. Bu varlıkların, ilgili duran varlık hesabında izlenmesi gerekirken, 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ilk madde ve malzeme hesabı, yalnızca bir yıl içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılmalıdır. Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı ise, inşa edilen yapılar ve bunların eklentilerinin izlenmesi amacıyla tanımlanmıştır.
Yapılan incelemelerde, 2021 ve 2022 yıllarında belediye sınırları içinde satın alınan park oyun grupları ve spor aletlerinin, taşınır işlem fişi ile depoya alındığı ve 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. Ancak, bu varlıkların montajı sonrasında 630-Giderler Hesabı’na kaydedilmesi, 2022 yılı mali tablolarında 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın eksik, 630-Giderler Hesabı’nın ise fazla görünmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, bu taşınırların halka açık alanlarda sergilendiğini ve zamanla değişkenlik gösterdiğini belirtmiştir. Ancak, montaj işlemi sonrasında bu varlıkların parklar ve yeşil alanların ayrılmaz bir parçası haline geldiği göz önünde bulundurularak, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, ilgili varlıkların amortismana tabi olması, değer artırıcı harcamaların süreklilik göstermeyeceği anlamına gelmektedir. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına Kaydedilmesi Gereken Varlıkların Doğrudan Gider Gösterilerek Kayıtlara Alınması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Montajı yapılan park oyun grupları ve spor aletlerinin ilgili duran varlık hesabında izlenmesi gerekirken 630-Giderler Hesabı’na kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın niteliğini açıklayan 115’inci maddesinde; bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın niteliğini açıklayan 190’ıncı maddesinde; bu hesabın herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her sene yayımlanan Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı incelendiğinde 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın 01.20.02 numaralı ekonomik kodunda “Parklar ve Yeşil Alanlar”a yer verildiği görülmektedir.
Yapılan incelemede; 2021 yılında 822.675,87 TL, 2022 yılında ise 88.022,10 TL bedelle belediye sınırları içinde muhtelif park ve bahçelerde kullanılmak üzere satın alınan park oyun grubu ve spor aletlerinin düzenlenen taşınır işlem fişi ile depoya alındığı ve 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. 2022 yılında söz konusu park oyun grupları ve spor aletlerinin montajı yapıldığında ise 630-Giderler Hesabı’na 910.697,97 TL tutarında kayıt yapılarak taşınırların çıkış işleminin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Söz konusu taşınırların parklara montajı sonrasında gider kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi sebebiyle İdarenin 2022 yılı mali tablolarında 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 910.697,97 TL eksik; 630-Giderler Hesabı ise aynı tutarda fazla olarak yer almıştır.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu taşınırların taşınır teslim belgesiyle teslimi yapılamayan ancak halka açık alanlarda sergilenen taşınırlar olduğu ve bu taşınır varlıkların zamanla kullanım sonucu veya hava koşulları nedeniyle durmadan değişkenlik gösteren varlıklar olduğu ve bu kapsamda taşınmaz olarak kaydedilmesi durumunda değer arttırıcı harcamaların süreklilik göstereceği belirtilmiştir. Ancak söz konusu taşınırlar montaj işlemi gerçekleştirildikten sonra parklar ve yeşil alanların bütünleyici parçası haline geldiğinden 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmelidir. Ayrıca ilgili varlıklar amortismana tabi tutulacağından yapılacak değer artırıcı harcamalar süreklilik göstermeyecektir.
Parklara montajı yapılan malzemeler yerüstü düzenlerinin eklentisi ve bütünleyici parçası haline geldiklerinden 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.