ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin satın aldığı park oyun grupları, spor aletleri ve totemlerin muhasebe kaydıyla ilgili önemli bir hata tespit edilmiştir. Bu malzemelerin, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmesi gerekirken, yanlışlıkla 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların kullanım amacını net bir şekilde tanımlamaktadır. 150. madde, malzemelerin bir yıl içinde tüketilmesi veya paraya çevrilmesi gereken varlıkları izlemek için kullanıldığını belirtirken, 251. madde ise inşaat ve altyapı ile ilgili yapıların izlenmesi için gereklidir.

Yapılan incelemeler sonucunda, 2023 ve 2024 yıllarında çeşitli park ve bahçelerde kullanılmak üzere alınan malzemelerin, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda değil, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumla ilgili gereken önlemlerin alınacağını ve konunun hassasiyetle ele alınacağını bildirmiştir. Bu hatalı uygulama, Kamu İdaresi’nin mali tablolarında 251 Hesabı’nın 1.006.250,14 TL eksik, 150 Hesabı’nın ise aynı tutarda fazla görünmesine yol açmıştır.

BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında İzlenmesi Gereken Unsurların İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından satın alınan park oyun grupları ve spor aletleri ile totemlerin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmesi gerekirken 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın niteliğini açıklayan 115’inci maddesinde; bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın niteliğini açıklayan 190’ıncı maddesinde ise; bu hesabın herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; 2023 ve 2024 yıllarında muhtelif park ve bahçelerde kullanılmak üzere park oyun grupları ve spor aletleri satın alındığı, parklara montajı yapılan malzemelerin malzemeler ile 2 adet totemin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda izlenmesi gerekirken 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında; konu hakkında gereken hassasiyetin gösterileceği ve gerekli önlemlerin alınacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı bu uygulama, Kamu İdaresinin mali tablolarında 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın 1.006.250,14 TL eksik; 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın ise aynı tutarda fazla görünmesine neden olmuştur.