|
ÖZET: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile ilgili yapılan denetimlerde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bu hesapta yer almayan harcamaları muhasebeleştirdiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372. maddesi, giderlerin izlenmesi için 630 Giderler Hesabı’nın kullanılacağını belirtirken, 251. madde ise Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın belirli yapılar ve bunların eklentileri için kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Tebliğ’de, taşınmaz hesaplarında 114.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların bu hesapta kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, kiralanan otopark, sulama kanalları bakım-onarım giderleri ve deprem riski nedeniyle yıkılan bir ev gibi harcamaların, 251 no.lu hesapta yer alması gerektiği halde yanlışlıkla kaydedildiği görülmüştür. Bu harcamalar, aslında 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirilmelidir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve gelecekte 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın mevzuata uygun bir şekilde muhasebeleştirileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, 2024 yılı mali tablolarında 251 Hesabı 563.350,00 TL fazla, 630 Giderler Hesabı ise aynı tutar kadar eksik görünmektedir. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının konusuna girmeyen harcamaların bu hesapta muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372’nci maddesinde; 630 Giderler Hesabının bütçe ile ilgili olsun veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının niteliğinin düzenlendiği 190’ıncı maddesinde; bu hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup 191’inci maddesinde hesabın işleyişi detaylı olarak ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanan ve 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; taşınmaz hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000 TL’lik limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ve henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Tebliğ’de belirtilen limitler Hazine ve Maliye Bakanlığının 07.11.2023 tarihli Kararı ile güncellenerek taşınmazların her biri için 114.000 TL’ye çıkarılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve ayrıca bu yapılar için yapılan ve tutarı 114.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların kaydedilebileceği anlaşılmaktadır.
Konuyla ilgili olarak yapılan incelemelerde; kiralanan otoparka ait kira ödemelerinin (Örneğin; 520, 583, 712, 835, 1011 ve 1144 no.lu yevmiyeler), Belediyenin envanterinde olmayan sulama kanallarının bakım-onarım giderlerinin (Örneğin; 243 no.lu yevmiye), sulama birliğine alınan malzeme bedellerinin (Örneğin; 592 no.lu yevmiye) ve yine Belediyenin envanterinde olmayan ve deprem riski nedeniyle yıkılan eve ilişkin giderlerin (Örneğin; 476 no.lu yevmiye) yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak 251 no.lu hesapta muhasebeleştirildiği görülmüştür. Söz konusu harcamalar niteliği itibarıyla 251 no.lu hesabın konusuna girmemekte olup 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup bundan böyle 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının muhasebeleştirilmesinin mevzuata uygun yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin 2024 yılı mali tablolarında 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 563.350,00 TL fazla, 630 Giderler Hesabı ise aynı tutar kadar eksik görünmektedir.