|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi, belirli bir süreyi gerektiren alımların sözleşmeye bağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak incelemeler, bu tür alımlarda sözleşme imzalanmadığını göstermektedir.
Doğrudan temin yöntemi, belirli mali limitler çerçevesinde ilan yapılmaksızın ihtiyaçların karşılanmasını sağlamaktadır. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili düzenlemeleri, süre gerektiren alımların sözleşme ile desteklenmesini şart koşmaktadır. Bu durum, alımların mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek eksikliklerin giderileceğini ve doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmasının sağlanacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, süreyi gerektiren mal ve hizmet alımlarında, yüklenicinin işin gerekliliklerini zamanında ve uygun bir şekilde yerine getirebilmesi için sözleşme yapılması gerekliliği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yerine Getirilmesi Belli Bir Süreyi Gerektiren Doğrudan Temin Alımlarında Sözleşme Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre doğrudan temin usulü ile yapılmış olan ve sözleşmesinin ifası belirli bir süreyi kapsayan mal ve hizmet alımı işlerinde sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Doğrudan teminle ihtiyaçların karşılanması yöntemi 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin 22/d maddesine göre, Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin (01.01.2024-01.02.2024 tarihleri arası 431.810,00,-TL; 01.02.2024 tarihinden sonrası için 622.756,00-TL ); diğer idarelerin (01.01.2024-01.02.2024 tarihleri arası 143.845,00-TL; 01.02.2024 tarihinden sonrası için 207.453,00-TL)’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüyle karşılanabilir.
Bununla birlikte, doğrudan temin yöntemine ilişkin diğer düzenlemeler Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılmıştır. Konuya ilişkin olarak anılan Tebliğin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3 numaralı alt bendinde; “Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
Yine, Kamu İhale Kurumu tarafından 11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve 01.02.2024 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara İlişkin Uygulama Esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci bendinde; “(5) Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur” düzenlemesi getirilmiştir.
Anılan düzenlemeler uyarınca, doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, söz konusu alımların bir sözleşmeye bağlanması zorunludur.
Yapılan incelemede, bir defalık olmayıp sözleşmesinin ifası belirli süreyi gerektiren mal ve hizmet alımının doğrudan temin yöntemiyle tedariki sırasında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.
Doğrudan temin usulü ile gerçekleştirilen ve ifası belirli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde, yüklenici ile sözleşme akdedilmemiş olması anılan Tebliğ düzenlemesine uygun değildir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu husus kabul edilerek gerekli eksikliklerin giderileceği ve doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Bu kapsamda, doğrudan temin usulü ile gerçekleştirilen ve ifası belli bir süreyi gerektiren tedariklerde, yüklenicinin işi zamanında idare istek ve talepleri ile işin şartlarına uygun bir şekilde yerine getirmesini sağlamak üzer mevzuatta öngörülen sözleşme yapılması zorunluluğuna uyulması gerekmektedir.