ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kuşadası Belediyesi sınırları içinde ruhsatsız yapıların varlığını ortaya koymuştur. Özellikle kıyıda ve yeşil alanlarda tescilli ve tescilsiz yapılar ile Davutlar Mahallesi’nde yer alan ve yolu işgal eden pazarın ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre, belediye ve mücavir alanlarda inşa edilecek tüm yapılar bu kanunun hükümlerine tabidir. Yapı ruhsatı alınması zorunluluğu, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların tespiti ve idari müeyyidelerin uygulanması gibi konular, ilgili kanun maddelerinde açıkça belirtilmiştir.

Yapı Kontrol Müdürlüğü, yeşil alanlar üzerindeki ruhsatsız yapılarla ilgili gerekli işlemleri yürütmekte olduğunu bildirmiştir. Ancak, Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluğundaki bazı alanlar nedeniyle süreçlerin uzadığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, ruhsatsız yapılarla ilgili olarak herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. Dolayısıyla, Kuşadası Belediyesi sınırlarında bulunan ruhsatsız yapılar için 3194 sayılı Kanun’un 32’nci ve 42’nci maddelerinde belirtilen yaptırımların uygulanması gerekmektedir.

BULGU: Yeşil Alanlar Üzerinde Ruhsatsız Yapıların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kıyıda tescilli ve tescilsiz yeşil alanlarda yer alan bazı yapılar ile Davutlar Mahallesinde yer alan ve yolu işgal eden pazarın ruhsatsız olduğu görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;

“Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. hükmü,

“Yapı” başlıklı 20’nci maddesinde;

“a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde,

b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile,

İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.” hükmü,

“Yapı Ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinin ilk fıkrasında;

“Bu kanun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.” hükmü,

“Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde;

“Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulcetespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir.” hükmü,

“İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde;

“Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.Kıyıda, kamuya ait tescilli, tescilsiz yeşil alanlarda ve yollar üzerinde kafe, restoran, platform gibi ruhsatsız yapıların bulunduğu; Davutlar Mahallesinde ise 30 metrelik yol üzerinde … pazarı olarak bilinen ruhsatsız yapının olduğu harita teknikerleri tarafından tespit edilmiştir.

3194 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde; mücavir alan içine ya da dışına yapılacak yapıların Kanun hükümlerine tabi olduğu, 21’inci maddesinde ise Kanun kapsamına giren bütün yapılar için belediye veya valiliklerden ruhsat alınması zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Söz konusu Kanun’un 32’nci maddesinde ise ruhsatsız yapılara ilişkin tespit ve uygulamanın nasıl yapılacağı; 42’nci maddesinde ise ruhsatsız ya da ruhsat eki ile uyumlu olmayan yapılara verilecek cezalar belirlenmiştir.

İdare tarafından gönderilen cevapta yeşil alan üzerinde ruhsatsız yapılar ile ilgili Yapı Kontrol Müdürlüğünün gerekli işlemleri yapmakta olduğu, ancak Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğu altında bulunan birtakım yerler nedeniyle süreç uzasa da konu ile ilgili kuruma gerekli bildirimlerin yapıldığı, bundan sonra daha kontrollü yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak, Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan işlemler hakkında herhangi bilgi ve belge gönderilmemiştir.

Bu durumda, Kuşadası Belediyesi sınırları içinde tescilli ya da tescilsiz yeşil alanlar, imar planında gösterilen yollar ve kıyılarda bulunan ruhsatsız yapılara ilişkin olarak 3194 sayılı Kanunu 32’nci ve 42’nci maddesinde belirtilen yaptırımlar uygulanmalıdır.