|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, il belediyesinin yeterli ödenek olmadan ihale gerçekleştirdiğini ortaya koymaktadır. İlgili bütçe kaleminde ödenek bulunmamasına rağmen, Fen İşleri Müdürlüğü tarafından toplam değeri KDV dahil 168.000.000,00 TL olan bir yol yapım işi için ihale sürecine girilmiştir. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ödeneği bulunmayan işler için ihale yapılamayacağına dair düzenlemesine aykırıdır.
Kanunun 62. maddesi, yatırım projelerinin planlanan süre içinde tamamlanabilmesi için gerekli ödeneklerin bütçelerde yer almasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, bütçede yeterli ödenek bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceği belirtilmektedir. Bu çerçevede, ilgili belediye, gelecekteki ihale süreçlerinde belirtilen mevzuat hükümlerine uygun hareket edeceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, yeterli ödeneği olmayan projeler için ihale yapılmaması gerektiği açıktır. Bu durum, kamu idaresinin mali yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yeterli Ödenek Olmadan İhaleye Çıkılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İlgili bütçe tertibinde yeterli ödeneği olmamasına rağmen ihaleye çıkıldığı ve bu işe dair ödemelerin cari yıl bütçesinden ödenek aktarmak suretiyle yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin beşinci fıkrasında;
“Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;
“Yatırım projelerinin plânlanan sürede tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla, birden fazla yılı kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için, işin süresine uygun olarak yıllar itibariyle ödeneğin bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olması zorunludur. İlk yıl için öngörülen ödenek, yılı merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenen stratejik öneme sahip yatırımlar veya projeler hariç olmak üzere, proje maliyetinin % 10’undan az olamaz ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz.” ifadeleri bulunmaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Yüklenmeye girişilmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde; “Yüklenme, usulüne uygun olarak düzenlenmiş sözleşme esaslarına veya kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmüne dayanılarak iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması karşılığında geleceğe yönelik bir ödeme yükümlülüğüne girilmesidir. Bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemez. Yüklenme süresi malî yılla sınırlıdır. Harcama yetkilileri, tahsis edilen ödenekler dahilinde yüklenmeye girebilirler. Yüklenmeye girişilen tutara ait ödenekler saklı tutulur; başka iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması için kullanılamaz.” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 23.875,00 m2 Bazalt Kaldırım, 23.872,32 Ton BSK Binder Tabakası 27.529,00 m2 BSK Aşınma Tabakası, 420 Metre İhata ve İstinat Duvarı İmalatları ve buna bağlı imalatlardan oluşan 44 kalem yol yapım işi imalatları yapımı işi için ilgili bütçe tertibinde yeterli ödeneği olmamasına rağmen toplam tutarı KDV dahil 168.000.000,00 TL olan ihaleye çıktığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bundan sonraki ihale süreçlerinde bulguda belirtildiği şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, yatırımların planlanan sürede tamamlanıp ekonomiye kazandırılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılabilmesi amacıyla yüklenmeye girişilen işlerin ödeneklerinin olması ve saklı tutulması gerektiği açıkça anlaşıldığından ilgili bütçe tertibinde yeterli ödeneği olmayan işler için ihaleye çıkılmaması gerekmektedir.