|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin yevmiye defterlerinde mevzuata aykırı uygulamalara rastlandığını ortaya koymaktadır. İncelenen belgelerde, boş kayıtların bulunduğu ve geriye dönük değişiklikler içeren işlemlerin yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yevmiye kayıtlarındaki hataların yalnızca yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilebileceğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, muhasebe işlemleri düzenli bir şekilde kaydedilmeli ve her düzeltme işlemi için gerekçeler belirtilmelidir.
Sayıştay’a iletilen verilerde, 2024 yılında yalnızca yedi kez birleştirilmiş veriler defterinin (BVD) yüklendiği gözlemlenmiştir. Yapılan kontrollerde, yevmiye numaralarının sıralı bir şekilde devam etmesi gerektiği halde bazı kayıtların boş bırakıldığı belirlenmiştir. Örneğin, 08.07.2024 ve 01.10.2024 tarihlerinde yüklenen BVD’lerde, işlem adedi değişiklikleri tespit edilmiştir. İlgili idare, bu bulgulara yönelik gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, yevmiye defterine kayıt işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak, tarih ve numara sırasına göre yapılması ve muhasebe kayıtlarının sadece yeni kayıtlarla düzeltilmesi gerektiği açıktır. |
BULGU: Yevmiye Defteri Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin 2024 yılı yevmiye defterinde ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak boş kayıtlar bulunduğu, geriye dönük değişiklikler içeren kayıtların yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Yanlışlıklarının Düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde; “Kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.” denilmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesine göre: Kamu idarelerinin muhasebe birimleri tarafından muhasebe işlemleri, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedilir. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, muhasebe kayıtlarında bir değişiklik ancak yeni bir muhasebe kaydıyla yapılabilmektedir.
Belediye tarafından Sayıştay Birleşik Veri Aktarım Sistemine (BVAS) 2024 yılında yalnızca 7 defa birleştirilmiş veriler defteri (BVD) yüklendiği görülmüştür. Yapılan kontrollerde Sayıştay’a gönderildikten sonra, ödeme emri belgesi yada muhasebe işlem fişi üzerindeki bilgilerden en az biri değişikliğe uğramış işlem adedinin, 08.07.2024 tarihinde yüklenen BVD’de 3 adet; 01.10.2024’de yüklenen BVD’de 4 adet, 04.10.2024’de yüklenen BVD’de 2 adet; 13.12.2024’de yüklenen BVD’de 2 adet; 10.01.2025’de yüklenen BVD’de 7 adet olduğu; yevmiye numaralarının sıralı devam etmesi gerektiği halde 2854 ve 2856 numaralı yevmiye kaydının boş bırakıldığı görülmüştür.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine göre muhasebe işlemlerinin yevmiye defterine yevmiye tarih ve numara sırasına göre günlük olarak kaydedilmesi ve muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmesi gerekmektedir.