ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe sisteminde yevmiye defteri kayıtlarında hatalı uygulamaların bulunduğunu ortaya koymuştur. İncelemeler, boş yevmiye numaralarının mevcut olduğunu ve geçmişe yönelik kayıt yapılabildiğini göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesi, muhasebe işlemlerinin belirli ilke ve kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan tanımlara göre, mali tabloların açık ve anlaşılır bir biçimde düzenlenmesi önem taşımaktadır.

Denetim bulgularına göre, 2024 yılı içerisinde 112 adet yevmiye kaydının boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Yönetmelik, muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde kaydedilmesini şart koşmaktadır. Bu bağlamda, muhasebe kayıtlarının yalnızca yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği ve düzeltme gerekçelerinin belgelerde belirtilmesi gerektiği ifade edilmektedir. İdare, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre düzenli bir biçimde kaydedilmesi ve sıra atlamadan gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Yevmiye Defteri Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin muhasebe sisteminde boş yevmiye numaralarının bulunduğu ve geçmişe yönelik kayıt yapılabildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 42’nci maddesinde;

“Kurumların muhasebesi, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde tam açıklama kavramı; “mali tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde de; muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği ve muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği hükümleri yer almaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 112 adet yevmiyenin boş bırakıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli düzeltici işlemin yapılacağı, ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak ve sıra atlanılmadan kaydedilmesi gerekmektedir.