|
ÖZET: Yevmiye defteri kayıtlarında yapılan incelemeler, bazı kayıtların atlandığını ve geriye dönük kayıtların yapıldığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yevmiye kayıtlarının düzenli ve sistematik bir şekilde tutulmasını zorunlu kılmaktadır. Yevmiye defterinde işlemler, yevmiye tarihi ve numarasıyla günlük olarak kaydedilmeli, bu kayıtlar büyük defter ve yardımcı defterlere aktarılmalıdır. Ayrıca, yevmiye kayıtlarının müteselsil bir sıra ile numaralandırılması ve geçmişe dönük kayıt yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, yevmiye kayıtlarının birbirini takip etmediği ve bazı numaraların boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Özellikle, bazı kayıtların tarih değerlerinin, kendisinden önceki kayıtların tarih değerlerinden küçük olduğu görülmüştür. Kamu idaresi, 2025 yılı içinde yevmiye kayıtlarının daha düzenli bir şekilde tutulacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, mali raporların güvenilirliği, yevmiye defterindeki kayıtların doğruluğuna bağlıdır. Boş yevmiye bırakılmamalı ve hatalı kayıtlar, yeni muhasebe işlemleriyle düzeltilmelidir. Bu önlemler, muhasebe sisteminin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: Yevmiye Defteri Kayıtlarında Çeşitli Hatalar Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurum yevmiye kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, bazı yevmiye kayıtlarının boş bırakılarak atlandığı ve yevmiye sisteminde geriye dönük kayıt yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; işlemlerin, yevmiye tarihi ile numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği; yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaralarının esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde; yevmiye defterinin, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defter olduğu belirtilmiştir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgeleri esas alınarak devam eden bir sıra ile kaydedilmelidir.
Yönetmelik’in “Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde ise; kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere yevmiye defterini oluşturan yevmiyeler hesap döneminin başında (1)’den başlayıp hesap dönemi sonuna kadar müteselsilen numaralandırılacaktır. Buna göre, yevmiye defterinde yer alan muhasebeleştirme belgelerinin hesap döneminin başından sonuna kadar düzenli bir biçimde numaralandırılması, bu numaraların arasında müteselsilliği bozan bir boşluğun olmaması, geçmişe dönük olarak yevmiye kaydı girilmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde;
Yevmiye kayıtlarının müteselsil sıra numaralı olarak birbirini takip etmediği, çeşitli tarihlerde 6 adet yevmiye numarasının boş bırakılarak atlandığı,
Küçükten büyüğe sıralı olan bir yevmiye defterinde her bir yevmiye kaydına ait tarih değerinin, kendisinden önce gelen yevmiye numaralarına ilişkin tarih değerlerinden büyük veya ona eşit olması gerekirken kendisinden önce gelen yevmiye numaralarına ait tarih değerlerinden küçük olan 4 yevmiye kaydı olduğu,
görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; 2025 yılı içerisinde yapılacak olan yevmiye kayıtlarında bu tür hatalara yer verilmeden düzenli bir şekilde kayıtların gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlıdır. Yevmiye defterinde herhangi bir boş yevmiye bırakılmamalıdır. Hatalı bir kaydın yapılması durumunda ise geçmişe dönük herhangi bir kayıt yapılmamalı, hatalı işlemin yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmesi sağlanmalıdır.