|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Yevmiye Defteri ve muhasebeleştirme belgelerine ilişkin önemli bulgular sunmaktadır. İncelemeler, bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamalar ile diğer işlemlerin muhasebeleştirilmesinde, ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine kesin yevmiye numarasının yanı sıra alt yevmiye numaralarının da verildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası ile kaydedileceğini ve bu kayıtların düzenli bir şekilde yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelik, kullanılacak defterler arasında yevmiye defteri, büyük defter, kasa defteri ve yardımcı hesap defterlerini de belirtmektedir. Bu defterlerde kayda alınması gereken işlemler, yevmiye tarih ve numarasıyla düzenli olarak sıralanmalıdır. Ancak yapılan incelemeler, ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine verilen alt yevmiye numaralarının, yevmiye defterine kaydedilmesiyle geçmişe dönük kayıt yapılmasına olanak tanıdığını göstermektedir. Sonuç olarak, kamu idaresinin, muhasebe işlem kayıtlarına özen göstermesi ve bütçeden yapılan harcamaların muhasebeleştirilmesinin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yevmiye Defteri ve Muhasebeleştirme Belgelerine Alt Yevmiye Numarası Verilerek Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamalar ile diğer işlemlerin muhasebeleştirilmesinde düzenlenen ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine, kesin yevmiye numarasının dışında alt yevmiye numaraları verilerek yevmiye defterine kayıt yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; gerçekleşen işlemlerin muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedileceği belirtildikten sonra bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamaların “Ödeme Emri Belgesi”, diğer işlemlerin ise “Muhasebe İşlem Fişi” ile muhasebeleştirileceği ifade edilmiş, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği, gerek yevmiye defteri gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaralarının esas alınacağı belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde de; Yönetmeliğin uygulanmasında “Yevmiye defteri”, “Büyük defter”, “Kasa defteri” ve “Yardımcı hesap defterlerinin” kullanılacağı belirtilmiş, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazılıp müteselsil sıra numarasıyla kaydedileceği “Yevmiye defterinin” tanımında da ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine asıl yevmiye numarasının altında alt yevmiye numarası verildiği ve yevmiye defterine bu şekilde kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Kayıtların bu şekilde yapılması geçmişe dönük kayıt yapmaya olanak sağlamaktadır.
Kamu İdaresince, muhasebe işlem kayıtlarına dikkat edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, İdare’nin bütçesinden nakden veya mahsuben yapılan harcamalar ile diğer işlemlerin muhasebeleştirilme işlemlerinin anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.