ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin muhasebe sisteminde boş yevmiye numaralarının ve geçmişe yönelik kayıtların bulunduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yevmiye defterinin düzenli bir şekilde yevmiye tarih ve numarasıyla kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, muhasebe kayıtlarındaki hataların yalnızca yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, 19 adet boş yevmiye ve 44 adet geriye dönük yevmiye kaydı tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe sisteminin güvenilirliğini olumsuz etkileyen bir durum olarak değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi, bu tür hataların önlenmesi için gerekli önlemleri alacağını ve gelecekte boş yevmiye kaydı ile geriye dönük kayıt yapılmayacağını taahhüt etmiştir.

Kamu İdaresi’nin muhasebe işlemlerini, yevmiye tarih ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde kaydetmesi, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, yevmiye defterinin doğru ve eksiksiz bir şekilde tutulması gerekmektedir.

BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Bırakılması ve Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin muhasebe sisteminde boş yevmiye numaralarının bulunduğu ve geçmişe yönelik kayıt yapıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kullanılacak Defterler ve Kayıt Düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde yevmiye defterinin; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defter olduğu, “Kayıt Yanlışlıklarının Düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde de, kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği ifade edilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde ise, kamu idarelerinin muhasebe birimleri tarafından; muhasebe işlemlerinin gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında 1’den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği, muhasebe belgesinde de düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, işlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine günlük olarak kaydedilmeli ve yevmiye numaraları 1’den başlayıp hesap dönemi sonuna kadar sırasıyla birbirini takip edecek şekilde numaralandırılmalıdır. Hatalı bir muhasebe kaydı yapılması durumunda ise, hatalı kaydın silinmesi yerine yeni bir (ters) kayıt ile çıkarılması ve doğrusunun yeni bir kayıtla yapılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 19 adet boş yevmiyenin bulunduğu ve 44 adet geriye dönük yevmiye kaydının yapılmış olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin muhasebe kayıt sisteminin bu şekilde geriye dönük işlem yapmaya izin vermesi, yevmiye kayıtlarında yevmiye numaralarının atlanılması ve yevmiye kayıtlarının sonradan silinmesi, muhasebe sisteminin ve bu sistemin ürettiği mali tabloların güvenilirliğini olumsuz olarak etkilemektedir.

Kamu İdaresi cevabında, bu hususta gerekli hassasiyetin gösterilerek boş yevmiye kaydı oluşmamasının ve geriye dönük yevmiye kaydı yapılmamasının sağlanacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresinin muhasebe işlemlerini, yevmiye tarih ve numara sırasına göre maddeler halinde, günlük olarak ve sıra atlanılmadan yevmiye defterine kaydetmesi gerekmektedir.