|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe işlemlerinin kaydedildiği yevmiye defterinde bazı sorunlar tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, yevmiye defterinde 10 adet boş yevmiye numarası bulunduğu ve geçmişe dönük kayıtların yapıldığı belirlenmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerini düzenli bir şekilde, sıralı numaralarla kaydetmeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, muhasebe kayıtlarının güvenilirliği açısından önemli bir gerekliliktir.
Ayrıca, yevmiye defterinde geçmişe yönelik işlem tesis edilmesi, mevzuat hükümlerine aykırıdır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, muhasebe kayıtlarının yalnızca yeni kayıtlarla düzeltilebileceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, yapılan incelemelerde, geçmişe dönük kayıtların varlığı, muhasebe sisteminin güvenilirliğini zedeleyebilecek bir durum olarak değerlendirilmiştir. Kamu idarelerinin, muhasebe işlemlerini mevzuata uygun bir şekilde, düzenli ve sıralı olarak gerçekleştirmeleri gerekmektedir. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Bırakılması ve Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Muhasebe işlemlerinin takip edildiği yevmiye defterinde boş yevmiye numaralarının olduğu ve geçmişe dönük yevmiye kayıtlarının yapıldığı görülmüştür.
a) Muhasebe Kayıtlarında Boş Yevmiye Numaralarının Bulunması
Ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerinin incelenmesi neticesinde 10 adet boş yevmiye numarası olduğu görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde; kamu idarelerinin muhasebe birimleri tarafından muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği, muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği, buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği, yevmiye kayıtlarının tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ve buna ilişkin muhasebeleştirme belgelerinin ise yevmiye tarih ve numara sütunlarının hesap döneminin başından itibaren ara vermeden numaralandırılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede 10 adet boş yevmiye numarası olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi yevmiye kayıtlarının yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun, sıra atlamadan ve birbirini takip edecek şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
b) Geçmişe Dönük Olarak Muhasebe Sisteminde Kayıtların Değiştirilmesi
Yevmiye defterinde yer alan muhasebe kayıtlarında geçmişe dönük olarak işlem tesis edildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde; kamu idarelerinin muhasebe birimleri tarafından muhasebe işlemleri, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği, muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere muhasebe kayıtlarında bir değişiklik ancak yeni bir muhasebe kaydıyla yapılabilmektedir.
Yapılan incelemede Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında geçmişe dönük olarak işlem tesis edildiği tespit edilmiştir.
Yapılan işlemlerin gerek mevzuat açısından gerekse muhasebe sisteminin güvenirliği açısından usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.