|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversite ve döner sermaye işletmesinin muhasebe kayıtlarında önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Yevmiye defterinde boş yevmiye kayıtlarının bulunması ve geriye dönük kayıtların yapılması, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırıdır. Yönetmelik, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesini ve yevmiye tarihleri ile numaralarının uyumlu olmasını zorunlu kılmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, işletmenin muhasebe kayıtlarında toplam 565 adet boş yevmiye maddesi ve 9.289 adet geriye dönük kayıt tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe sisteminin güvenilirliğini ve doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi, 2024 yılı itibarıyla muhasebe kayıtlarını BKMYBS programına taşıyacağını ve bu sistemin boş fiş ve yevmiye atlama gibi hatalara izin vermeyeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, mali raporların güvenilirliği, muhasebe işlemlerinin temel ilkelere uygun olarak kaydedilmesine bağlıdır. Yevmiye numaralarının, işlemlerin yapıldığı tarihleri doğru bir şekilde yansıtması ve birbirini takip etmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu idaresinin mali tablolarının doğruluğunu sağlamada kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe kayıtlarında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak yevmiye defterinde boş yevmiye kayıtlarının bulunduğu ve geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde; işletmelerin muhasebe birimlerinin, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli
bir şekilde hesap dönemi başında “l” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedecekleri belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinin birinci fıkrasında; muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedileceği, ikinci fıkrasında ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “l” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, İşletmenin yevmiye kayıtlarında yevmiye numaraları ile yevmiye tarihlerinin uyumlu olmadığı, işletmenin çeşitli birimlerine ait muhasebe kayıtlarında toplam 565 adet yevmiye maddesinin boş bırakıldığı ve 9.289 adet geriye dönük yapılan kaydın bulunduğu görülmüştür.
Kamu idaresince Döner Sermaye İşletmeleri Muhasebe kayıtlarının 2024 yılı itibarıyla BKMYBS programına taşındığını ve BKMYBS’ne geçişle birlikte bu sistemin yapısı gereği boş fişe ve yevmiye atlama gibi durumlara izin verilmeyeceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlı olduğundan mali tabloların esasını oluşturan muhasebe işlemlerinin temel muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedilmesi, yevmiye numaralarının işlemin yapıldığı tarihi gösterecek şekilde birbirini takip etmesi gerektiği değerlendirilmektedir.