|
ÖZET: Yevmiye defterinde bazı yevmiye numaralarının atlanarak boş bırakıldığı ve geçmişe yönelik kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, işlemlerin yevmiye tarih ve numarasına göre düzenli bir şekilde kaydedilmesini ve bu kayıtların büyük defter ile yardımcı defterlere sistemli olarak aktarılmasını öngörmektedir. Ayrıca, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarasıyla kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yönetmelik, yevmiye defterinin müteselsil sıra numarasıyla düzenlenmesini ve kayıt hatalarının yalnızca yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesini şart koşmaktadır.
Yapılan incelemelerde, yevmiye defterinde üç adet yevmiye numarasının boş bırakıldığı ve 23 adet yevmiyede geçmişe yönelik kayıtların yapıldığı saptanmıştır. Bu durum, muhasebe sisteminin güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Kamu İdaresi, 2025 mali yılı içerisinde belirtilen mevzuat hükümlerine uyulacağını taahhüt etmiştir. Yevmiye kayıtlarının, mevzuat çerçevesinde sıralı bir şekilde ve atlanmadan yapılması gerektiği vurgulanmaktadır; her bir işlem güncel olarak kaydedilmeli ve geçmişe dönük kayıt yapılmamalıdır. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiyeler Bırakılması ve Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yevmiye defterinde, bazı yevmiye numaralarının atlanarak boş bırakıldığı ve geçmişe yönelik yevmiye kaydı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında; işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı; üçüncü fıkrasında ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği, bu yevmiye numaralarının, gerek yevmiye defteri gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında esas olacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kullanılacak Defterler ve Kayıt Düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde ise yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defter şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmelik’in “Kayıt Yanlışlıklarının Düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde de; kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, yevmiye defterine kayıtların müteselsil numaralandırılarak yapılması ve muhasebe kayıtlarındaki hataların sadece yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi ve her bir işleme ayrı bir yevmiye numarası verilmesi gerekmektedir.
İdare’nin yevmiye defterinde yapılan incelemeler neticesinde; 3 adet yevmiye numarasının boş bırakılarak muhasebe kayıtlarının yapılmaya devam edildiği, 23 adet yevmiyede ise geçmişe yönelik kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, 2025 mali yılı içerisinde bulgudaki yer alan mevzuat hükümlerine riayet edileceği belirtilmiştir.
Muhasebe kayıt sisteminin boş yevmiye bırakılmasına ve geçmişe yönelik kayıt yapılmasına izin vermesi muhasebe sisteminin ve bu sistemin ürettiği mali verilerin güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Yevmiye kayıtlarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda 1’den başlayarak sıralı bir şekilde atlanılmadan gitmesi gerekmektedir.
Yapılan her bir işlemin maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilmesi, muhasebe kayıtlarındaki hataların sadece yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi ve geriye dönük işlem yapılmaması gerekmektedir.