|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Efeler Belediyesi’nin muhasebe işlemlerine dair önemli bulgular sunmaktadır. Yevmiye defterinde, işlem görmemiş boş yevmiye maddeleri ve silinmiş yevmiye kayıtları tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yevmiye kayıtlarının tarih ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde tutulmasını ve muhasebeleştirme belgelerinin doğru bir biçimde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, Efeler Belediyesi’nin yevmiye defterinde 9 adet yevmiye numarasının boş bırakılması ve bir yevmiye kaydının silinmesi, bu kurallara aykırılık teşkil etmektedir.
Yönetmelik, yevmiye defterinin kayda alınması gereken işlemlerin düzenli ve müteselsil sıra numarasıyla yazılmasını gerektirirken, kayıt hatalarının yalnızca muhasebe kaydıyla düzeltilebileceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, Efeler Belediyesi’nin muhasebe süreçlerinin daha etkin bir şekilde yönetilmesi için uygun bir muhasebe programının geliştirilmesi gerekmektedir. Mali tabloların güvenilirliği ve doğruluğu için, mevzuata uygun kayıtların yapılması, geriye dönük kayıtların önlenmesi ve boş yevmiye bırakılmaması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiyeler Olması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Muhasebe işlemlerinin takip edildiği yevmiye defterinde, işlem görmemiş boş yevmiye maddelerinin yanında silinmiş yevmiye kaydı bulunduğu görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında; işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı, maddenin dördüncü fıkrasında ise muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği, gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaralarının esas olduğu belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defter olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde ise, kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği açıklanmıştır.
Efeler Belediyesinin 2024 yılı yevmiye defterinde; 9 adet yevmiye numarasının (12935, 13000, 13027, 13036, 1551, 1921, 3427, 3667, 3698) boş bırakılması ve 1551 No.lu yevmiye kaydının silinerek muhasebe kayıtlarının yapılmaya devam edilmesi yukarıda belirtilen muhasebe kurallarına aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, yevmiye numaralarının Yönetmelik’e uygun olarak sırasıyla verilmesini zorunlu kılacak bir muhasebe programının oluşturulması zorunludur.
Hazırlanan mali tabloların güvenilir olması ve doğru sonuç vermesi için mevzuata uygun hazırlanması, geriye dönük kayıt yapılmaması ve boş yevmiye bırakılmaması gerekir.