|
ÖZET: Yevmiye defterinde geçmişe yönelik kayıt yapılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. İlgili mevzuat, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesinde, kurumların muhasebe işlemlerinin belirli ilke ve kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi, mali tabloların açık ve anlaşılır bir şekilde düzenlenmesini ön görmektedir. Ayrıca, 18. maddede muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesi ve düzeltmelerin yalnızca yeni kayıtlarla yapılabileceği belirtilmiştir.
Yapılan denetim sonucunda, 2024 yılı içinde 265 yevmiyede geriye dönük kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yevmiye defterinin tarih ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde kaydedilmesi gerekliliği ile çelişmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, muhasebe işlemlerinin günlük olarak yevmiye defterine kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, idarenin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe sisteminde geçmişe yönelik kayıt yapılabildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinde; “Kurumların muhasebesi, 03.12.2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde tam açıklama kavramı; “mali tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde de; muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği ve muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği hükümleri yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 265 adet yevmiyede geriye dönük kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, İdarenin muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak ve sıra atlanılmadan kaydedilmesi gerekmektedir.