ÖZET: Yevmiye madde numaralarının düzensizliği, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. İl belediyesi hesaplarında yapılan incelemelerde, yevmiye defterinde boş veya geriye doğru kayıtların bulunduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesi, muhasebe işlemlerinin belirli ilke ve kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 18. maddesi, kamu idarelerinin muhasebe birimlerinin işlemleri düzenli bir şekilde, hesap döneminin başından itibaren numaralandırarak kaydetmesi gerektiğini belirtmektedir.

Ayrıca, 43. maddede yevmiye kayıtlarının tarih ve numara sırasına göre günlük olarak yevmiye defterine kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu düzenlemeler, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, işlemlerin kaydedildiği tarihle birlikte sistemli bir şekilde numara verilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, Nevşehir Belediyesi’nin yevmiye defterinde bu kurallara uyulmadığı ve kayıtların düzensiz bir şekilde yapıldığı görülmüştür. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda muhasebe işlemlerinin daha dikkatli bir şekilde yürütülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Yevmiye Madde Numaralarının Düzenli ve Müteselsil Sıra Numaralı Olmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kurum hesaplarında yapılan incelemelerde yevmiye defterinde, boş veya geriye doğru yevmiye kayıtları bulunduğu tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 42′ nci maddesinde “Kurumların muhasebesi, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin Üçüncü bölümünün “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 18′ inci maddesinde “Kamu idarelerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.” denilerek belirlenen muhasebe ilke ve kuralları çerçevesinde yevmiye işlemlerinin bu şekilde kayda alınacağı hükme bağlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43′ üncü maddesinde
“(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır.
(4) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaraları esastır.” denilerek işlemlere ait yevmiye kayıtlarının tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ve buna ilişkin muhasebeleştirme belgelerinin ise yevmiye tarih ve numara sütunlarının hesap döneminin başından itibaren ara vermeden numaralandırılacağı hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemelerde yevmiye defterinde, boş veya geriye doğru yevmiye kayıtları bulunduğu tespit edilmiştir. İlgili Yönetmelik hükümleri gereği, Nevşehir Belediyesi muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak ve sıra atlanılmadan kaydedilmesi gerekmektedir.