|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin yevmiye kayıtlarında önemli eksiklikler tespit edilmiştir. İşletmenin muhasebe işlemleri, yevmiye defterine tarih ve müteselsil sıra numarasına uygun olarak kaydedilmemiştir. Özellikle, yevmiye numaralarının atlandığı ve kayıtların düzenli bir şekilde yapılmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesini ve düzeltme işlemlerinin nasıl yapılacağını açıkça belirtmektedir.
Yapılan denetimlerde, yevmiye defterinin tarih sırasına göre müteselsil numaralarla düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, 2021 yılına ait yevmiye kayıtlarında bazı numaraların atlandığı tespit edilmiştir. Kurum, bu sorunun Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi Programı’ndan kaynaklandığını belirtmiş, ancak yapılan düzeltmelerin mevcut muhasebe kayıtlarındaki hataları gidermediği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, işletmenin mali rapor ve tablolarının güvenilirliği, yevmiye numaralarının doğru ve eksiksiz kaydedilmesine bağlıdır. Bu nedenle, muhasebe işlemlerinin temel ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmesi ve yevmiye numaralarının tarih sırasına göre düzenli bir şekilde takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yevmiye Numaralarının Atlanması, Yevmiye Tarih ve Sıralarının Müteselsil Sıra Takip Etmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yevmiye kayıtlarının incelenmesi sonucunda; İşletmenin muhasebe işlemlerinin yevmiye defterine, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde işlenmediği, yevmiye numarasının atlandığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinin “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde;
“İşletmelerin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.” denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde;
“Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır.
Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre yevmiye defteri tarih itibarıyla müteselsil sıra takip eden yevmiye numaralarından oluşmalıdır. Yevmiye numaralarında, tarih kayıtlarına uygun sıra takip edilmemesi Yönetmeliğin amir hükümlerine aykırıdır. Bu düzenlemeye rağmen İşletmenin 2021 yılı yevmiye numaralarının tarih kayıtlarına uygun sıra takip etmediği, yevmiye kayıtlarında 4327 ve 4852 yevmiye numaralarının atlandığı görülmüştür.
Konu ile ilgili olarak Kurum tarafından, bulgu konusu sorunun Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi Programının (DMİS) yevmiye numarası atlamasından kaynaklandığı, söz konusu hataların bu Programın yöneticilerine bildirildiği ve düzeltmeler yapıldığı belirtilmekte ise de bu işlemlerin 2021 yılı muhasebe kayıtlarındaki hatayı düzeltici mahiyette olmadığı değerlendirilmektedir.
İşletmenin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlı olduğundan mali tablolara esas oluşturan muhasebe işlemlerinin temel muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedilmesi, yevmiye numaralarının işlemin yapıldığı tarihi gösterecek şekilde birbirini takip etmesi gerektiği değerlendirilmektedir.