ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında geçmişe yönelik işlemler yapıldığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 18. maddesi, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerini düzenli bir şekilde, gerçekleşme sırasına göre kaydetmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi için yeni bir kayıt oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi de, muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, ilgili idarenin muhasebe sisteminin geçmişe yönelik kayıt yapmasına olanak tanıdığı ve yıl içinde toplam 52 adet geçmişe yönelik muhasebe kaydının gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Bu tür uygulamalar, mali tabloların güvenilirliğini ve tutarlılığını olumsuz etkileyebilirken, aynı zamanda muhasebe sisteminde usulsüz işlemlerin ortaya çıkmasına da zemin hazırlamaktadır. Dolayısıyla, muhasebe kayıtlarındaki değişikliklerin yalnızca yeni kayıtlarla yapılması gerektiği önemle vurgulanmaktadır.

BULGU: Yevmiye Sisteminde Geçmişe Yönelik Muhasebe Kaydı Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Birleştirilmiş veriler defterinde yer alan muhasebe kayıtlarında geçmişe yönelik işlem tesis edildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde; kamu idarelerinin muhasebe birimleri tarafından muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında (1)’den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedeceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği ve muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak ve hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilerek kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, muhasebe kayıtlarındaki hatalı işlemler için yapılması gereken bir değişiklik ancak yeni bir muhasebe kaydıyla yapılabilmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin muhasebe kayıt sisteminin geçmişe yönelik işlem yapmaya izin verdiği ve yıl içerisinde farklı tarihlerde toplam 52 adet yevmiyede geçmişe yönelik muhasebe kaydının yapıldığı tespit edilmiştir.
Geçmişe yönelik kayıt yapılabilmesi mali tabloların güvenilirliğinin ve tutarlılığının olumsuz yönde etkilenmesine ve muhasebe sisteminde usulsüz işlemlerin yapılabilmesine neden olacaktır. Muhasebe kayıtlarında yapılacak değişikliklerin yeni muhasebe kayıtları ile yapılması gerekmektedir.