|
ÖZET: Yıkım kararı alınan bazı yapıların yıkım işlemlerinin gerçekleştirilmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. İmar Kanunu’na aykırı olarak inşa edilen bu yapılar için yıkım kararı alınmasına rağmen, ilgili idarelerin gerekli hukuki süreçleri işletmediği tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesi, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için belirli prosedürler öngörmektedir. Bu bağlamda, yapıların mühürlenmesi ve inşaatın durdurulması gibi adımların atılması gerekmektedir.
Yıkım kararı alınan yapılar için, ilgili idarelerin belirlenen süreler içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmemesi durumunda, yıkım maliyetlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tahsil edileceği belirtilmiştir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, yıkım kararı alınan 152 yapının yıkımının yapılmadığı veya ruhsata aykırılıklarının giderilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, belediyenin ek mali yükümlülüklerle karşılaşmasına yol açabilecektir. Sonuç olarak, İmar Kanunu’na aykırı yapılarla ilgili yıkım kararlarının uygulanması için idarenin acilen harekete geçmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, yıkım maliyetlerinin %100 fazlasıyla tahsil edilmesi söz konusu olacaktır. Bu durum, belediyenin mali kaynaklarını olumsuz etkileyebilir. |
BULGU: Yıkım Kararı Alınan Bazı Yapılarla İlgili Olarak Gerekli Hukuki Sürecin İşletilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde İmar Kanunu’na aykırılığı tespit edilerek, imara aykırı yapının kaldırılmasına ilişkin yıkım kararı alınan yapıların yıkımının yapılmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının öğrenilmesi üzerine ilgili idarece o andaki inşaat durumunun tespit edileceği, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, tebligatın bir nüshasının muhtara bırakılacağı, bir nüshasının da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne gönderileceği, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını isteyeceği, aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mührün kaldırılarak inşaatın devamına izin verileceği, aksi durumda ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binaların, belediye encümeni kararını müteakip belediye tarafından yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği, yapı tadil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabileceği veya yıktırılabileceği, bu durumda yıkım maliyetlerinin %100 fazlası ile ilgili idareden tahsil edileceği, ilgili idarenin ödememesi durumunda 5779 sayılı Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilerin mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların, aykırılıklarının verilen süre sonunda giderilmemesi sonucunda Belediye Encümeni tarafından yıkım kararı alınmalı ve altı ay içerisinde söz konusu karara konu yapılar yıkılmalıdır. Aksi takdirde, altı ay içerisinde yıkımı yapılmayan yapılar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yıktırılabilecek ve yıkım maliyetinin %100 fazlası ile İdareden tahsil edilecektir.
Ancak Belediye Encümeni tarafından İmar Kanunu’na aykırılığı sebebiyle yıkım kararı alınan yapıların incelenmesi neticesinde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla yıkım kararı alınan toplam 152 adet yapının yıkımının yapılmadığı veya ruhsata aykırılıklarının giderilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak İmar Kanunu’na aykırı olan ve haklarında Belediye Encümeni tarafından yıkım kararı alınan yapıların, mevzuat gereğince yıkımlarının yapılması için İdarenin gerekli iş ve işlemleri başlatması gerekmektedir. Aksi takdirde ilgili Bakanlık tarafından yapılacak yıkım maliyetlerinin %100 fazlası ile tahsil edilebileceği ve Belediyenin ek mali külfete maruz kalacağı değerlendirilmektedir.