ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, yıkımı gerçekleştirilen bazı binaların hâlâ maddi duran varlıklar arasında kayıtlı olduğunu ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 252. maddesi, yıkılan binaların kayıtlı değerlerinin uygun şekilde işlenmesini gerektirmektedir. Ancak, 2023 yılı içerisinde deprem nedeniyle yıkılan Gürün Meslek Yüksek Okulu binası, edinim değeri 3.710.574,00 TL, kayıtlı değeri 25.565.854,86 TL ve birikmiş amortismanı 3.067.902,59 TL olarak kayıtlarda yer almaktadır. Bu bina için gerekli terk işlemleri yapılmamış ve mali tablolarında hâlâ görünmektedir.

Ayrıca, 2020 yılında yıkılan Sivas Meslek Yüksek Okulu binasına ait bir blok ile ilgili olarak, ilgili birimlerin yıkım süreci hakkında bilgilendirilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, yıkılan bloğun yapı sicil kayıtlarında hâlâ bina olarak görünmesine neden olmuştur. Yıkıma ait bağımsız bir kayıt olmadığından, bu durumun mali tablolara etkisi belirlenememiştir. Sonuç olarak, üniversitenin 2023 yılı bilançosunda 252 Binalar hesabında 22.497.952,27 TL fazla, 630 Giderler hesabında ise bu tutarda bir eksiklik gözlemlenmiştir.

Kamu İdaresi, tespit edilen bulgulara katıldığını ve yapı sicil düzeltme işlemlerine başlandığını bildirmiştir. Bu durum, hesapların niteliğine uygun olmayan kayıtların mevcut olduğunu göstermektedir. Hatalı kayıtların önlenmesi için gerekli dikkat ve birimler arası koordinasyonun sağlanması önem arz etmektedir.

BULGU: Yıkımı Yapılan Bazı Binaların Hala Binalar Hesabında Kayıtlı Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

2023 yılı ve önceki yıllarda yıkımı yapılan bazı binaların terkin işlemi yapılmadan hala maddi duran varlıklar içinde yer aldığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 252 Binalar Hesabına ilişkin ‘Hesabın işleyişi’ başlıklı 176’ncı maddesinin b-6 bendi, ‘’ Her ne surette olursa olsun yıkılarak bina olma vasfı ortadan kalkan binalar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.” hükmünü düzenlemiştir.
2023 yılı içinde depremde hasar gördüğü için yıkımı yapılan Gürün Meslek Yüksek Okul binasının yıl sonu itibariyle, edinim değeri 3.710.574,00 TL, kayıtlı değeri enflasyon düzeltmesi sonucunda 25.565.854,86 TL ve birikmiş amortisman tutarı da 3.067.902,59 TL olarak görünmektedir. İncelemelerde, bu binanın 252 Binalar Hesabında izlendiği, terkine ilişkin olarak binalar ve birikmiş amortisman hesabında gerekli düzeltme işleminin yapılmadığı ve hizmet binasının 2023 yılı mali tablolarında yer aldığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, 2020 yılında yıkımı yapılan Sivas Meslek Yüksek Okul binasına ait bir blok ile ilgili olarak da Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına, yıkıma ilişkin gerekli bilgilendirme yapılmadığı, dolayısıyla yıkılan bloğunda yapı sicil kayıtlarında hala bina olarak görüldüğü tespit edilmiştir. Bu yıkımı yapılan bloka ait bağımsız bir kayıtlı değer olmadığından dolayı mali tablolara etkisi tespit edilememiştir.
Dolayısıyla, üniversitenin 2023 yılı bilançosunda yer alan 252 Binalar hesabının net 22.497.952,27 TL fazla, 630 Giderler hesabının ise bu tutarda eksik görünmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış ve yapı sicil düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Netice itibariyle; yukarıda belirtilen hesaplar ile ilgili olarak, hesabın niteliği ve işleyişine uygun olmayan ve yıl sonu mali tablolara da yansıyan kayıtların olduğu tespit edildiğinden, bu tür hatalı kayıtların yapılmaması için gerekli dikkat ve birimler arası koordinasyonun sağlanmasının gerekliliği bulunmaktadır.