|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletme müdürlüğü hesaplarının incelenmesi sonucunda, yıl içinde edinilen bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmediğini ve doğrudan gider olarak gösterildiğini ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222. maddesi, haklar hesabının, imtiyaz, patent, lisans gibi ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, 2023 yılında alınan 303.429,50 TL tutarındaki lisans ve yazılım için bu hesap kullanılmamış, amortisman kaydı yapılmamış ve tüm tutar 740 nolu hesaba gider olarak kaydedilmiştir.
Bu durum, yıl sonu mali tablolarında kurumun sahip olduğu hakların izlenememesine yol açmıştır. Kamu İdaresi, 2024 ve sonraki yıllarda bilgisayar yazılımlarının alımında 260 Haklar Hesabının kullanılacağına dair bir taahhütte bulunmuştur. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, döner sermaye işletme müdürlüğü tarafından yazılım, patent ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi ve bu haklar için 268 nolu hesap üzerinden amortisman ayrılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yıl İçerisinde Alımı Yapılan Bilgisayar Yazılımlarının 260 Haklar Hesabına Kaydedilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü hesaplarının incelenmesi sonucunda 2023 yılı içerisinde alımı yapılan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeyerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Hesabın Niteliği başlıklı 222’nci maddesinde; “ Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir. Hesabın İşleyişi başlıklı 223’ncü maddesinde ise; “(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1) Haklar, maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak 1) Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5 inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir. 2) Yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.
Ancak muhasebe kayıtları incelendiğinde 2023 yılında alımı yapılan 303.429,50 TL tutarındaki lisans ve yazılımın 260 Haklar hesabına kaydedilmediği, söz konusu tutar için amortisman kaydı yapılmadığı ayrıca tamamının 740 nolu hesaba alınarak gider yapıldığı dolayısıyla yıl sonu mali tablolarda kurumun sahip olduğu hakların izlenemediği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılı ve daha sonraki bilgisayar yazılımları alımlarında 260. Haklar Hesabı kullanılarak işlem yapılacağı ifade dilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına alınarak takibinin yapılması, söz konusu haklar için 268 nolu hesap üzerinden amortisman ayrılması gerekmektedir.