|
ÖZET: Yıl içerisinde gerçekleştirilen bazı dayanıklı taşınır alımlarının doğrudan giderleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Fatura detaylarında dayanıklı taşınırların yer almasına rağmen, bu varlıkların ilgili maddi duran varlık hesaplarında izlenmediği ve doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 198. maddesi gereği, uzun süre kullanılabilen varlıkların 255 Demirbaşlar Hesabı’nda takip edilmesi zorunludur. Ayrıca, 04.11.2015 tarihli Genel Tebliğ’de belirtilen amortisman uygulamaları da göz önünde bulundurulduğunda, bu varlıkların doğru muhasebeleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Yapılan incelemeler, belediyenin yıl içinde gerçekleştirdiği çeşitli taşınır alımlarının 630 Giderler Hesabı ile kaydedildiğini ortaya koymuştur. Toplu fatura ile alınan dayanıklı taşınırların, örneğin masa takımları ve güvenlik kameraları gibi, 255 Demirbaşlar Hesabı’na kaydedilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, yıl sonunda söz konusu varlıklar için amortisman ayrılmasını engellemiş ve varlık işlem fişlerinin düzenlenmemesi nedeniyle takip edilememesine yol açmıştır. 2018 yılı Sayıştay Raporu’nda da benzer bir bulguya rastlanmış, ancak idare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, bu konuyla ilgili gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediye tarafından alınan bazı demirbaşların hatalı muhasebeleştirilmesi, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın yanlış görünmesine neden olmuştur. |
BULGU: Yıl İçinde Alımı Yapılan Bazı Dayanıklı Taşınırların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Toplu bir şekilde faturalanmış bazı mal ve malzeme alımlarının fatura detaylarında dayanıklı taşınır alımlarının da bulunmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarında takip edilmediği ve doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 198’inci maddesine göre, kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların 255 Demirbaşlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Yönetmelik’in adı geçen hesabın işleyişini anlattığı 199’uncu maddesinden bütçeye gider kaydıyla edinilen, envanteri yapılan ya da bedelsiz olarak belediyeye devredilen demirbaşların bu hesaba borç kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 3’üncü maddesinde, amortisman ve tükenme payına tabi hesaplar arasında 255 Demirbaşlar Hesabı da sayılmıştır. Aynı Tebliğ’in 6’ncı maddesinde maliyeti 14.000,00 TL’yi aşmayan dayanıklı taşınırlar için amortisman oranının %100 olacağı belirtilmiştir. Yine Muhasebat Genel Müdürlüğünün 28165485-210.99 sayılı ve “Amortisman Limitlerinin Güncellenmesi” konulu yazısında limit “Söz konusu Tebliğ maddesinin beşinci fıkrasında yer alan, “Bu limitler, gerektiğinde Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.” düzenlemesine istinaden kapsamdaki kamu idarelerine ait dayanıklı taşınırların her biri için mevcut limitin 52.000 TL, taşınmazların her biri için ise 114.000 TL olarak” belirlenmiştir. Yani, bu tutarın altında kalan dayanıklı taşınırların muhasebe kayıtlarına alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilmesi gerekmektedir.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılacağı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 202’nci maddesinde düzenlenmiştir. Maddi duran varlık hesapları için ayrılacak amortisman tutarlarının yıl sonunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin yıl içinde yapmış olduğu çok sayıda taşınır alımı olduğu ve bazı dayanıklı taşınırların 630 Giderler Hesabı ile muhasebeleştirildiği, toplu bir şekilde fatura edilmiş doğrudan temin usulü ile yapılan mal ve malzeme alımlarının fatura detayında masa takımı, makam koltuğu, televizyon, halı, bisiklet, güvenlik kamerası, hoparlör, mikrofon seti ve benzeri dayanıklı taşınırların olduğu ancak 255 Demirbaşlar Hesabında muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, maddi duran varlık hesaplarında takip edilmeyen bu dayanıklı taşınırlar için yıl sonunda amortisman ayırma işlemi de yapılamamıştır. Yine bu varlıkların doğrudan gider yazılmasından dolayı varlık işlem fişi düzenlenmediği ve dolayısıyla bu varlıkların takibinin yapılamadığı sonucu doğmaktadır.
2018 yılı Sayıştay Raporu’nda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından yıl içinde alımı yapılan demirbaş niteliğindeki bazı taşınırların hatalı muhasebeleştirilmesi nedeniyle 255 Demirbaşlar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının hatalı görünmesine sebep olunmuştur.