|
ÖZET: Yıllara sari inşaat ve onarım projeleri kapsamında, kamu idaresinin gerçekleştirdiği işlerin hakediş ödemelerinden gerekli gelir vergisi tevkifatının yapılmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Ilgaz Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşinin yer teslimi 11 Nisan 2023 tarihinde gerçekleştirilmiş ve proje 3 Aralık 2024 tarihinde geçici kabul ile tamamlanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür projelerde hakediş ödemelerinin vergi tevkifatına tabi olduğunu belirtmektedir.
Kanunda işin başlangıç tarihi net olarak tanımlanmamış olsa da, vergi idaresinin özelgeleri doğrultusunda bu tarih, sözleşmede belirtilen işe başlama tarihi veya yer teslim tarihi olarak kabul edilmektedir. İnşaat işlerinin yıllara sari olarak planlanması durumunda, ilk hakedişten itibaren gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. 4 Şubat 2021 tarihli Cumhurbaşkanı kararı da, bir takvim yılını aşan inşaat ve onarım işlerinden %5 oranında gelir kesintisi yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, Ilgaz Kapalı Yüzme Havuzu projesinin hakediş ödemelerinden %5 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, 2025 yılında başka bir projede gelir vergisi tevkifatına başlanacağını ve gelecekteki hakediş ödemelerinde ilgili mevzuata uygun işlem yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, yıllara sari inşaat işlerinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması, 193 sayılı Kanun’un 94. maddesine aykırılık teşkil etmektedir. |
BULGU: Yıllara Sari İnşaat Ve Onarım İşlerinden Gelir Vergisi Tevkifatı Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu idaresi tarafından yürütülen yıllara sari inşaat ve onarım işlerinin hakkediş ödemelerinden mevzuat uyarınca yapılması gereken gelir vergisi kesintisinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından ihale edilen Ilgaz Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşinin yer teslimi 11.04.2023 tarihinde yapılarak işe başlanılmış ve söz konusu yapım işi 03.12.2024 tarihinde geçici kabulü yapılarak tamamlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 42, 43 ve 44’üncü maddesinde yıllara sari inşaat ve onarım işlerine yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve Kanunun 94’üncü maddesinde bu işler nedeniyle yapılan hakediş ödemelerinin tevkifata tabi tutulması öngörülmüştür.
Kanunda işin başlangıç tarihi açık bir şekilde tanımlanmamış olmakla beraber vergi idaresinin çeşitli tarihlerde verdiği özelgelere göre işin başlangıç tarihi; sözleşmesinde gösterilen işe başlama tarihi veya yer tesliminin yapıldığı tarih, eğer bunlardan ikisi de yoksa bu durumda sözleşmenin imzalandığı tarih olarak kabul edilmektedir. Kanunun 44’üncü maddesine göre inşaat ve onarım işlerinde iş bitim tarihinin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin yukarıdaki mevzuat ve açıklamalar çerçevesinde tespit edilmesi gerekmektedir.
İnşaat ve onarım işi, başlangıçtan itibaren yıllara sari olarak planlamışsa ilk hakkediş ödemesinden, yılı içinde tamamlanması öngörülmüş fakat daha sonra yıllara sari hale dönüşmüşse, yıllara sari hale geldiği ilk hakkedişten itibaren gelir vergisi kesilmesi gerekmektedir.
04.02.2021 tarihli ve 31385 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 3491 sayılı Cumhurbaşkanı kararına göre bir takvim yılını aşan inşaat ve onarım işlerinden yüzde 5 oranında gelir kesintisi yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede yıllara sari inşaat işi kapsamında bulunan Ilgaz Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşinin hakkediş ödemelerinden yüzde 5 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında 2025 yılında yapılan başka bir işin hakediş ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaya başlandığı ve bundan sonraki uygulamada hak ediş ödemelerinde ilgili mevzuat kapsamında işlem yapılmaya devam edileceği bildirilmiştir.
Sonuç olarak, yıllara sari inşaat işinden gelir vergisi kesinti yapılmamasının 193 sayılı Kanunun 94’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.