|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi bünyesinde görevli işçilerden bazıları için yıllık 270 saatin üzerinde fazla mesai yapıldığını ortaya koymuştur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın belirli koşullar altında yapılabileceğini belirtirken, işçinin onayı ve yıllık fazla çalışma süresinin 270 saatle sınırlı olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, 61. madde, haftalık normal çalışma süresinin belirli sınırlar içinde esnetilebileceğini ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, kurumda istihdam edilen 82 işçiden 34’ünün fazla mesai yaptığı, bunlardan 5’inin ise yasal sınırı aşarak fazla çalıştığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, yasal sınırın üzerinde fazla mesai yapan işçilerin özel nitelikli çalışanlar olduğunu ve bu durumun kendi rızalarıyla gerçekleştiğini belirtmektedir. Ancak, çalışanların dinlenme hakkı da yasal bir gerekliliktir ve işverenin bu hakkı koruması önem arz etmektedir. Sonuç olarak, işçilerin fazla çalışma yapma isteği, maddi kazanç sağlama motivasyonuyla ilişkilidir. Ancak, işverenlerin çalışanların dinlenme haklarını gözeterek yasal sınırların üzerinde fazla mesai yaptırmamaları gerekmektedir. Bu durum, hem çalışanların sağlığı hem de iş verimliliği açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Yıllık 270 Saatin Üzerinde Fazla Mesai Yapan İşçilerin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare bünyesindeki birimlerde görevli işçilerden bazılarının yıllık 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptıkları görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde; ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği, fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu, fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerektiği ve fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı,
Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 61’inci maddesinde ise, tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresinin haftanın çalışılan günlerinde günlük 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ancak bu halde iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresinin normal haftalık çalışma süresini aşamayacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde kurumda kadrolu olarak istihdam edilen 82 işçiden 34’ünün fazla mesai yaptığı, bunlardan 5’inin toplam fazla mesai süresinin ise yıllık yasal sınır olan 270 saatin üzerine çıktığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, yasal sınırın üzerinde fazla çalışma yapan işçilerin bazı özel nitelikli çalışanlar olduğu ve bunların kendi rızaları doğrultusunda ihtiyaca binaen çalıştırıldığı ifade edilmektedir.
Çalışanlar, yaptıkları fazla çalışma sonucu ücretlerindeki artış nedeniyle yasal sınırın üzerinde fazla çalışma yapmaya istekli olabilmektelerdir. Ancak çalışanlar için, çalışmak kadar dinlenmek de yasal ve anayasal bir haktır ve işçinin fazla çalışmaya rızası dahi olsa çalışanların dinlenme hakkı bizzat işveren tarafından korunmalıdır. Bu nedenle Kurum, çalıştırdığı işçilerinin dinlenme hakkını da gözeterek yasal sınırın üzerinde fazla çalışma yaptırılmasının önüne geçmelidir.