Yıllık gelir vergisi beyannamesi, bir takvim yılında beyana tabi kazanç ve iratların toplandığı temel vergilendirme belgesidir. Beyannamenin verilmesi, gelirin türüne, stopaj durumuna, istisnalara ve yıllık beyan sınırlarına göre belirlenir.
Kimler beyanname verir?
Ticari kazanç sahipleri, gerçek usulde zirai kazanç sahipleri ve serbest meslek erbabı kural olarak yıllık beyanname verir. Ücret, kira ve menkul sermaye iratlarında ise tutar ve stopaj şartları önemlidir.
Beyan dönemi
Yıllık beyanname, gelirin elde edildiği yılı izleyen yılın mart ayında verilir. Ölüm, ülkeyi terk ve özel dönemler için farklı süreler bulunabilir.
Gelirin brütleştirilmesi
Tevkifata tabi gelirler beyan edilirken kural olarak brüt tutar dikkate alınır; kesilen vergiler mahsup edilir. Net tahsil edilen tutarı doğrudan gelir kabul etmek eksik beyana yol açabilir.
İndirimler
Beyan edilen gelirden, şartları varsa şahıs/hayat sigorta primleri, eğitim-sağlık harcamaları, bağış ve yardımlar, sponsorluk ve Kanunda sayılan diğer indirimler düşülebilir. Her indirim için oran ve belge sınırları farklıdır.
Mahsup ve iade
Yıl içinde ücret, kira, serbest meslek veya diğer gelirlerden kesilen vergiler ile geçici vergi, yıllık hesaplanan vergiden mahsup edilir. Fazla kesinti şartları varsa iade alınabilir.
Düzeltme beyannamesi
Eksik veya yanlış beyan sonradan düzeltilebilir. Vergi kaybı doğuran düzeltmede pişmanlık, kendiliğinden beyan, izaha davet veya inceleme başlangıcı gibi aşamalar ceza sonucunu etkileyebilir.
Elektronik beyan
Beyanname kural olarak elektronik ortamda verilir. Hazır Beyan Sistemi, ücret, kira, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlar bakımından birçok mükellef için kullanılabilir.