|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından ihale edilen yol kaldırım yapım işlerinde, imalatların kısa sürede bozulduğunu ortaya koymaktadır. Yerinde yapılan denetimlerde, kesin kabul işlemi tamamlanmadan önce bazı yolların belirli bölümlerinde gözle görülür çökme ve bozukluklar tespit edilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin bu tür aksaklıklardan sorumlu olduğunu ve bu sorumluluğun kesin kabul tarihine kadar devam ettiğini belirtmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi gereğince, yüklenicinin, malzeme ve işçilikteki eksikliklerden dolayı gerekli onarım ve düzeltmeleri derhal yapması zorunludur. Aksi takdirde, idare bu işleri başka bir yükleniciye yaptırma hakkına sahiptir. Ayrıca, yüklenicinin sorumluluğu, kesin kabul tarihinden itibaren on beş yıl boyunca devam etmektedir. 08.03.2024 tarihinde geçici kabulü yapılan yol kaldırım işinde, en az 13 farklı noktada çökme ve bozukluklar gözlemlenmiştir. İdare, bu bulgulara ilişkin olarak gerekli önlemleri alacağını ve onarım süreçlerini başlatacağını bildirmiştir. Kesin kabul tarihinin yaklaşması nedeniyle, Yapım İşleri Genel Şartnamesi çerçevesinde onarım ve düzeltmelerin bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yol Kaldırım Yapım İşinde İmalatların Kısa Sürede Bozulması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen yol kaldırım yapım işi ile ilgili olarak yerinde yapılan filli denetimlerde kesin kabulü bile yapılmadan yapılan yolların bazı bölümlerinde sadece fiziki gözlemle bile görülecek şekilde çökmeler ve bozukluklar olduğu tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesinde;
“Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27’nci madde hükümleri uygulanır”
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 25’inci maddesinde;
“Taahhüt konusu yapım işinin her türlü sorumluluğu, kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar tamamen yükleniciye aittir. Yüklenici, gerek malzemenin şartnameye uygun olmamasından ve gerekse yapım işlerinin kusur ve eksiklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.
Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare, kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini, bütün giderleri yükleniciye ait olmak üzere 4734 sayılı Kanunda gösterilen usullerden biri ile yaptırabilir.
İdare bu işler için yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir. İdare, yüklenicinin yaptığı işlerde kesin kabul tarihine kadar geçen zaman içinde herhangi bir aksaklık gördüğü takdirde, bu aksaklıkları yukarıda belirtildiği şekilde düzelttirip onarmakla birlikte, işin niteliğine göre aksaklığı tespit edilen yapım işlerinin kesin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir tutarda teminat alıkonur.
Yapılan işlerde yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve acilen ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alması imkanı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir. Yüklenicinin tebligat adresinde bulunamaması veya işe ilgi göstermemesi halinde idare, yüklenici hesabına aksaklığı giderip gerekli tedbirleri alır ve yüklenicinin bu uygulamaya itiraz hakkı olmaz.
Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri uygulanır”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yazılı olan mevzuat hükümlerine göre; kesin kabul tarihine kadar, yapım işinin kendinden kaynaklanan her türlü sorumluluğu yükleniciye ait olduğundan bu süre içerisinde oluşan kusur ve aksaklıklar, bakım onarım ihtiyaçları vb. idarenin isteğiyle derhal yerine getirilmelidir. Bu işler yapılmaz ise idare bu işleri başkasına yaptırabilir, kesin kabul tarihini erteleyebilir. Ayrıca yüklenici, kesin kabul yapılmış olsa bile yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan on beş yıl süreyle yine sorumludur.
Söz konusu işin yerinde denetimi sırasında; 08.03.2024 tarihinde geçici kabulü yapılan yol kaldırım yapım işi kapsamında yapılan yolların en az 13 farklı yerinde çökme ve bozukluklar görülmüş olup bunlar kontrol teşkilatı tarafından da tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu gereğinin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yapılan bu imalatlara ilişkin olarak kesin kabul tarihinin de yaklaşması göz önünde bulundurularak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre onarım ve düzeltmelerin yapılması gerekmektedir.