|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen yol yapım, bakım ve onarım harcamalarının doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu harcamaların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 251. maddesi gereğince varlık hesaplarına kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yönetmelikte, yeraltı ve yerüstü düzenlerinin izlenmesi ve iyileştirilmesi amacıyla yapılan harcamaların nasıl muhasebeleştirileceği açıkça ifade edilmektedir.
Denetim sonucunda, 2024 yılı içerisinde yaklaşık 14.176.110,24 TL tutarında harcamanın 251. hesapta kaydedilmeden doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İdare, bu bulguya ilişkin olarak gerekli düzeltici adımları atma sözü vermiş ve harcamaların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, yol yapım, bakım ve onarım harcamalarının 251. Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmesi, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından da kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Yol Yapım, Bakım ve Onarım İşleri Kapsamında Yapılan Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 2024 yılı içerisinde, yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların varlık hesaplarına kaydedilmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 190’ıncı maddesinde bu hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 191’inci maddesinde ise bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından 2024 yılı içerisinde yaklaşık 14.176.110,24 TL tutarındaki yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmeyip doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların doğrudan giderleştirilmeyip ilgili varlık hesabına kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmesi hususunda gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.