ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından yol yapım, bakım ve onarım işlerine ilişkin harcamaların doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu harcamaların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 251. maddesi kapsamında yer alan Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yönetmelik, bu hesabın, çeşitli altyapı projelerinin izlenmesi ve yönetilmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir.

Denetim sonucunda, 2024 yılı içerisinde yaklaşık 1.039.000,00 TL tutarındaki harcamaların, ilgili varlık hesabına kaydedilmeden doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durum, bütçe yönetimi açısından uygun değildir ve ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

İdare, yapılan denetim bulgularına yanıt vererek, yol yapım, bakım ve onarım harcamalarının artık doğrudan giderleştirilmek yerine, 251. hesap altında muhasebeleştirileceğini taahhüt etmiştir. Bu değişiklik, mali kayıtların doğruluğunu artıracak ve bütçe yönetimini daha şeffaf hale getirecektir.

BULGU: Yol Yapım, Bakım ve Onarım İşleri Kapsamında Yapılan Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından 2024 yılı içerisinde, yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların varlık hesaplarına kaydedilmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 190’ıncı maddesinde bu hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 191’inci maddesinde ise bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, İdare tarafından 2024 yılı içerisinde yaklaşık 1.039.000,00 TL tutarındaki yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmeyip doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların doğrudan giderleştirilmeyip ilgili varlık hesabı olan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, yol yapım, bakım ve onarım işleri kapsamında yapılan harcamaların 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.