|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından yol yapımı için satın alınan ilk madde ve malzemelerin, ilgili duran varlık maliyetine eklenmeden doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Bitüm, agrega, mıcır, yol çizgi boyası ve trafik işaretleyicileri gibi malzemeler, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabında kaydedilmesine rağmen, tamamı 630 Giderler Hesabına aktarılmıştır. Bu durum, mahalli idarelerin bütçe ve muhasebe yönetmeliği çerçevesinde uygun bir uygulama değildir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesi, kurumların muhasebe işlemlerinin belirli ilke ve kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Özellikle, kamu idarelerinin kendi imkanlarıyla ürettikleri maddi duran varlıkların maliyet bedeli üzerinden ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, 2022 yılı içinde belediye tarafından 9.109.064,71 TL değerinde karayolları trafik malzemesinin satın alındığı ve bu malzemelerin yol yapımında kullanılmasına rağmen, uygun hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yol yapımında kullanılan malzemelerin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına eklenmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmesi, 2022 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 9.109.064,71 TL tutarında bir hata oluşturmuştur. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir uygulama olarak kaydedilmiştir. |
BULGU: Yol Yapımı Amacıyla Satın Alınan İlk Madde ve Malzemelerin İlgili Duran Varlık Maliyetine Eklenmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yol yapımında kullanılmak üzere satın alınan ve İlk Madde ve Malzemeler Hesabında izlenen bitüm, agrega, mıcır, yol çizgi boyası ve trafik işaretleyicileri gibi malzemeler kullanıldığında doğrudan giderleştirildiği, bünyesine girdikleri yolların maliyetine eklenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesine göre Kurumların muhasebesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 2’nci bölümünde yer alan “İç imkânlarla üretilen maddi duran varlıklar” başlıklı 20’nci maddesinde ise kamu idarelerinin bizzat kendi imkânlarıyla ürettikleri maddi duran varlıkların üretimi için yapılan giderlerin işlem tarihindeki maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesaplarına kaydedileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun işleyişine ilişkin 187’nci maddesinde; edinilen maddi duran varlıkların, maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde yapılan her türlü giderin ilave edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Yönetmeliğin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının niteliğini açıklayan 190’ıncı maddesinde ise; herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin bu hesapta izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 2022 yılı içinde Belediye tarafından kendi imkanlarıyla yol yapımı amacıyla toplam 9.109.064,71 TL tutarında karayolları trafik malzemesi satın alınarak 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabına kaydedildiği; söz konusu malzeme yol yapımında kullanılmasına karşın tamamının 630 Giderler Hesabına aktarıldığı, dolayısıyla kurum kaynakları kullanılarak yapımı gerçekleştirilen yolların Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı bünyesinde kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir.
Yol yapımında kullanılan ve 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına eklenmek suretiyle aktifleştirilmesi gereken söz konusu malzeme bedellerinin anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmesi sonucunda 2022 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 9.109.064,71 TL tutarında hataya neden olunmuştur.