ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi, cadde ve sokaklardaki mevcut yolların iyileştirilmesi için satın aldığı bitümlü sıcak asfalt malzemelerinin harcamalarını, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabı yerine doğrudan gider olarak kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 190 ve 191’inci maddeleri, bu tür harcamaların ilgili hesapta izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan denetim sonucunda, asfalt alımlarının 630-Giderler Hesabına kaydedildiği ve bu durumun 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında 2.966.989,38 TL eksik, 630-Giderler Hesabında ise aynı tutarda fazla görünmesine yol açtığı tespit edilmiştir.

İdare, asfalt malzeme alımlarının doğru hesapta izlenmesi gerektiğini kabul etmiş ve bu konuda gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair açıklama yapmıştır. Ancak, yıl içerisinde muhasebe kayıtlarının düzeltilmemesi nedeniyle 2022 mali tablolarında bu hesaplar arasındaki tutarsızlık devam etmiştir. Sonuç olarak, mevcut yolların iyileştirilmesi amacıyla yapılan asfalt alımlarının 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında uygun bir şekilde izlenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

BULGU: Yol Yapımında Kullanılmak Üzere Alınan Malzemelere İlişkin Yapılan Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından 2022 yılı içerisinde muhtelif cadde ve sokaklardaki mevcut yolların iyileştirilmesinde kullanılmak üzere satın alınan bitümlü sıcak asfalt malzeme alım işine ilişkin harcamaların, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 190 ve 191’inci maddelerinde, bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilen yapıların 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izleneceği, bu hesapta izlenen yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak yapılan harcama tutarlarının da bu hesaba borç kaydı yapılarak izleneceği belirtilmiştir.
Buna göre, İdarenin yol yapımlarına ilişkin yapacağı harcamalar ile mevcut yolların iyileştirilmesi için yapacağı harcamaları 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izlemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, cadde ve sokaklardaki mevcut yolların iyileştirilmesi amacıyla kullanılmak üzere bitümlü sıcak asfalt malzeme alımlarının, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izlenmek yerine 630-Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabının olması gerekenden 2.966.989,38 TL eksik, 630-Giderler Hesabının ise olması gerekenden aynı tutarda fazla görünmesine neden olmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, cadde ve sokaklardaki mevcut yolların iyileştirilmesi amacıyla kullanılmak üzere bitümlü sıcak asfalt malzeme alımlarının 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izlenmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
Ancak, Bulgu konusu hususların düzeltilmesine yönelik muhasebe kayıtları yılı içerisinde yapılmadığından, 2022 yılı mali tablolarında 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabı 2.966.989,38 TL eksik, 630-Giderler Hesabı ise 2.966.989,38 TL fazla tutarda yer almıştır.
Sonuç olarak, mevcut yolların iyileştirilmesi amacıyla kullanılmak üzere bitümlü sıcak asfalt malzeme alımlarının 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.