|
ÖZET: Yol yapımında kullanılan malzemelere yönelik harcamaların doğrudan giderleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. Büyükşehir İlçe Belediyesi, çeşitli cadde ve sokakların bakım, onarım ve iyileştirilmesinde kullanılan bitümlü bağlayıcı, agrega, mıcır, yol çizgi boyası ve trafik işaretleyicileri gibi malzemeleri satın almış ve bu harcamaları doğrudan gider olarak kaydetmiştir. Bu durum, ilgili yolların maliyetine eklenmediği için mali tabloların güvenilirliğini etkilemektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesi, kurumların muhasebe işlemlerinin belirli ilkelere ve standartlara uygun olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle, kamu idarelerinin kendi imkanlarıyla ürettikleri maddi duran varlıkların maliyet bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, edinilen maddi duran varlıkların maliyet bedeline, elde edilmesi için yapılan tüm giderlerin eklenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Yapılan incelemelerde, cadde ve sokakların bakımında kullanılan toplam 3.204.744,00 TL tutarındaki harcamaların 630.03.08.06.01 ekonomik kodundan giderleştirilmesi, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu nedenle, mali tabloların daha güvenilir bilgi sunabilmesi için ilgili muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yol Yapımında Kullanılmak Üzere Alınan Malzemelere İlişkin Yapılan Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından mali yıl içerisinde muhtelif cadde ve sokaklardaki mevcut yolların bakım, onarım ve iyileştirilmesinde kullanılmak üzere satın alınan bitümlü bağlayıcı, agrega alımı, mıcır, yol çizgi boyası ve trafik işaretleyicileri gibi karayolları ve trafik malzemelerinin, kullanıldığında doğrudan giderleştirildiği, bünyesine girdikleri yolların maliyetine eklenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesine göre kurumların muhasebesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ikinci bölümünde yer alan “İç imkânlarla üretilen maddi duran varlıklar” başlıklı 20’nci maddesinde ise kamu idarelerinin bizzat kendi imkanlarıyla ürettikleri maddi duran varlıkların üretimi için yapılan giderlerin işlem tarihindeki maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesaplarına kaydedileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun işleyişine ilişkin 187’nci maddesinde; edinilen maddi duran varlıkların, maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde yapılan her türlü giderin ilave edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Yönetmeliği’n 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının niteliğini açıklayan 190’ıncı maddesinde ise; herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin bu hesapta izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, cadde ve sokaklardaki mevcut yolların bakım, onarım ve iyileştirilmesinde kullanılan toplam tutarı 3.204.744,00 TL olan harcamaların 630.03.08.06.01 ekonomik kodundan giderleştirilmesi sonucunda, mali tablolarda 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının daha düşük, 630 Giderler Hesabının ise bir o kadar daha fazla görünmesine sebep olunmaktadır.
Bu itibarla, mali tabloların daha güvenilir bilgi sunması açısından ilgili işlemlerde muhasebe kayıtlarının yukarıda yer verilen mevzuata uygun şekilde yapılması sağlanmalıdır.