BULGU: Yolluk ve Tazminat Giderlerinin Bütçedeki Mal ve Hizmet Alımları Tertibi Yerine Sermaye Giderleri Tertibinden Ödenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık personeline yurt içi görevlendirilmeleri nedeni ile ödenen geçici görev yolluklarının ve tazminatlarının, mal ve hizmet alımları tertibi yerine diğer sermaye giderleri tertibinden ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde; bütçenin, kamu mali işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görülmesini sağlayacağı, kurumsal ve ekonomik sonuçların görülebilmesi amacıyla uluslararası standartlara uygun olarak belirlenen bir sınıflandırmaya tabi tutularak hazırlanacağı ve uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanan 2022-2024 Yılı Bütçe Hazırlama Rehberinde yer alan “Tanımlar” başlıklı kısmında ise, sermaye harcamalarının sabit sermaye edinimleri ile gayrimenkuller ya da gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan ödemeleri veya bu amaçlarla yapılan karşılıksız ödemeleri kapsadığı, sermaye harcamalarının normal ömrü bir yıldan ve yılları bütçe kanunları ile belirlenecek asgari değerden fazla olan mal ve hizmetler için yapılan harcamaları içereceği belirtilmiştir.
Yine aynı Rehberin “03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri” başlıklı kısmında; yolluk ve tazminat giderlerinin bu koddan giderleştirileceği ifade edildikten sonra “06 – Sermaye Giderleri” başlığı altında, sermaye harcamalarının sabit sermaye edinimleri, gayrimenkuller ya da gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan ve Devlet mal varlığını artıran ödemeler olduğu, bu ödemelerin her yıl bütçe kanunlarıyla belirlenecek asgari limitin üzerinde ve kullanım ömürlerinin bir yıl veya daha uzun olması gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda da bahsedildiği gibi, sermaye giderleri, normal ömrü bir yıldan fazla olan mal ve hizmet alımları ile sabit sermaye edinimleri ve gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan, bütçe hazırlama rehberi ve merkezi yönetim bütçe kanunları ile belirlenen asgari değerleri aşan ödemelerdir. Buna göre sermaye ödeneklerinden yapılan harcamaların ilgili varlık hesaplarıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, herhangi bir varlık hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün görülmeyen ve bakanlığın rutin iş ve işlemleri nedeniyle görevlendirilen personele yapılan yolluk ve tazminat ödemelerinin “03.03 Mal ve hizmet alım giderleri” tertibinden ödenmesi gerekirken “06.09.06 ve 06.09.20 Sermaye Giderleri” tertibiplerinden ödendiği görülmüştür.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre;
Yurtiçi görevlendirmeler için 06.09.06.01 Ekonomik Kodlu Yurtiçi Geçici Görev
Yollukları 30.616.037,60 TL,
Yurtdışı geçici görevlendirmeler için 06.09.06.02 Ekonomik Kodlu Yurtdışı Geçici Görev Yollukları 5.761.415,35 TL,
50’nci maddesine göre ödenen “Fiilen arazi üzerinde çalışanların harcırahı” 06.09.20.03 Ekonomik Kodlu Arazi tazminatları 13.814.952,89 TL,
49’uncu maddesine göre ödenen seyyar olarak vazife gören memur ve hizmetliler” başlıklı 06.09.20.04 Ekonomik Kodlu Seyyar görev tazminatları 2.432.705,45 TL’dir. Özetle 06.09 Sermaye Giderleri tertibinden 2023 yılı bütçesinden yapılan ödeme tutarı toplamda 52.625.111,29 TL’dir.
Her ne kadar uygulamanın 06.09. Sermaye Giderleri tertibinde bütçeleştirilen yolluk ve tazminat ödemeleri bulunduğu gerekçesiyle yapıldığı ileri sürülse de, “06.09. Sermaye giderleri” tertibinden yapılacak olan yolluk ve tazminat ödemelerinin proje kapsamında istihdam edilen ve bakanlık personeli de olmayan kişilere yapılacak olan ödemeleri kapsamaktadır. Zira bakanlık personeli için yapılacak yolluk ve tazminat ödemeleri için açılmış bulunan bütçe tertibi mevcuttur.
Bu itibarla; yolluk ve tazminat giderlerinin, niteliğine ve analitik bütçe esaslarına uygun sınıflandırılması ve mali işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görülmesini sağlayacak şekilde, kurumsal ve ekonomik sonuçların görülebilmesi amacıyla “03.03 Mal ve hizmet alımları” ekonomik kodundan ödenmesi sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bakanlık personeline yurt içi görevlendirmeleri nedeniyle yapılan geçici görev yollukları ve tazminatları, mal ve hizmet alımları tertibi yerine sermaye giderleri tertibinden ödenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Bütçe Hazırlama Rehberi’nde yolluk ve tazminat giderlerinin mal ve hizmet alım giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle, söz konusu giderlerin uygun sınıflandırma ile “03.03 Mal ve hizmet alımları” tertibinden ödenmesi gerekmektedir. |