|
ÖZET: Yönetici atamaları, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, İztarım Eğitim Kurumları Danışmanlık Tarımsal Üretim Mar. Satış Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’de, 17.06.2022 tarihine kadar, yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdür kararı ile gerçekleştirilmiştir. Belediye iştirakleri, Türk Ticaret Kanunu’na (TTK) tabi olup, yönetim kurulu kararlarına dayanarak yönetilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, terfi ve personel değişiklikleri için yönetim kurulu onayı alınması zorunludur.
TTK’nın ilgili maddeleri, yöneticilerin şirketin menfaatlerini gözetme yükümlülüğünü vurgulamakta ve yönetim kurulunun devredilemez yetkilerini belirtmektedir. Ancak, 24.04.2022 tarihli yönetim kurulu kararıyla oluşturulan İnsan Kaynakları Yönergesi, terfi ve transferlerin genel müdür tarafından yapılabileceğini belirterek, yönetim kurulunun yetkilerini ihlal etmiştir. Bu durum, 24.04.2022 ile 22.04.2024 tarihleri arasında genel müdür kararıyla yapılan 28 atama ile sonuçlanmış ve şirkete 8.126.807,60 TL ek maliyet yüklemiştir. Sonuç olarak, bu tür atamaların geçerliliği için yönetim kurulu kararı alınması gerekmekte ve ilgili yönergenin yeniden düzenlenmesi ile geçmiş atamaların gözden geçirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yönetici Atamaların Yönetim Kurulu Kararı Alınmadan Genel Müdür Kararı İle Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
İztarım Eğitim Kurumları Danışmanlık Tarımsal Üretim Mar. Satış Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ (Şirket)’de 17.06.2022 tarihine kadar işe alımı gerçekleşen personele yönelik çeşitli terfi işlemlerinin yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdür kararı ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Belediye iştirakleri özel şirket statüsünde oldukları için, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve şirketlerin genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına dayalı olarak yönetilir. Bu tür işlemler için, terfi veya personel değişiklikleri gerektiğinde, şirketin yönetim kurulu kararı alınması gerekmektedir.
TTK’nın “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinin “…(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.”
şeklindeki hükmü, “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin, “Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar.” şeklindeki hükmü ile “Yönetim Kurulu, Devredilemez görev ve yetkiler” başlıklı 375’inci maddesinin “(1) Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır:
Şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesi.
Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesi.
Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması.
Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmaları.
Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi.
Pay, yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin tutulması, yıllık faaliyet raporunun ve kurumsal yönetim açıklamasının düzenlenmesi ve genel kurula sunulması, genel kurul toplantılarının hazırlanması ve genel kurul kararlarının yürütülmesi.
Borca batıklık durumunun varlığında mahkemeye bildirimde bulunulması.” şeklindeki hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Şirket Yönetim Kurulunun şirketin karlılığı, sermayesinin korunması ve ana sözleşmesine uygun faaliyette bulunmasını temin etmek üzere; şirkette istihdam edileceklerin kendilerine ödenecek ücretler karşılığında şirketin ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmasını sağlaması gerekmektedir.
Ancak Şirket’in 24.04.2022 tarih ve 6 numaralı Yönetim Kurulu kararına dayanılarak çıkartılan 17.06.2022 tarihli İnsan Kaynakları Yönergesinin ‘Terfi ve Transferler’ başlıklı 24’üncü maddesi ‘Terfi ve Transferler, Personelin Şirketteki pozisyonuna göre Yönetim Kurulu veya Genel Müdür, tarafından yapılır’ şeklinde düzenlenerek Yönetim Kurulunun devredilemez yetkilerinden olan “Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmaları” yetkisi şirket genel müdürüne devredilmiştir.
TTK’ya açıkça aykırı hazırlanmış söz konusu bu yönergeye dayanılarak Yönetim Kurulu kararı alınmadan 24.04.2022 ile 22.04.2024 yılları arasında genel müdür kararı ile yapılan atamalar neticesinde 28 kişi kritik görevlere getirilmiştir. Usulsüz yapılan terfi işlemlerinden dolayı şirket brüt 8.126.807,60 TL fazladan maliyete katlanmak zorunda bırakılmıştır.
Sonuç itibariyle bu ve benzeri atama kararları için Yönetim Kurulu kararı alınması, söz konusu yönergenin yeniden düzenlenmesi ve geriye dönük atamaların tekrar gözden geçirilmesi gerekmektedir.