|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinde yönetici olarak işe alınan bir kişinin istihdamında bazı hatalı uygulamaların bulunduğunu ortaya koymaktadır. Genel müdür yardımcılığı pozisyonuna atanan kişinin işe alım sürecinde ve sonrasında yapılan işlemlerde yasalara aykırılıklar tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun eşit davranma ilkesine ve Türk Ticaret Kanunu’nun yönetim kurulu üyeleri için belirlediği özen yükümlülüğüne aykırı hareket edildiği görülmektedir. Şirketin yönetim kurulu, atanacak kişilerin mesleki yeterliliklerini belirlemeli ve bu kriterlere uygun adayları seçmelidir.
İlgili raporda, genel müdür yardımcısının işe giriş belgelerinin tamamlanmadan sigorta kaydının yapıldığı ve şirket aracının kendisine tahsis edildiği belirtilmiştir. Ancak, bu kişinin işe alım sürecinde gerekli niteliklerin göz önünde bulundurulmadığı ve şirketin bu pozisyon için belirlediği kriterlerin eksik olduğu anlaşılmaktadır. Şirketin cevabında, atamanın mevzuata uygun olduğu savunulsa da, gerekli belgelerin eksik olduğu kabul edilmiştir. Bu durum, diğer çalışanlar için geçerli olan prosedürlerin bu kişi için uygulanmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, şirketin yöneticilerinin atama ve işe alım süreçlerinde liyakat ilkesine uygun hareket etmesi ve yasal gerekliliklere riayet etmesi, şirketin menfaatleri açısından son derece önemlidir. Bu tür hatalı uygulamaların önlenmesi, şirketin itibarını ve işleyişini korumak adına kritik bir adımdır. |
BULGU: Yönetici Olarak İşe Başlatılan Kişinin İstihdamında Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin toplu iş sözleşmesi dışında genel müdür yardımcılığı için işe alınan kişinin alınma usulü ve sonrasında yapılan işlemlerde aykırılıklar olduğu görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” denilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu: Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesinin, Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmalarının, Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetiminin Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkilerinden olduğu belirtilmiştir.
Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir. Bu bağlamda, Şirket Yönetim Kurulunun şirketin karlılığı, sermayesinin korunması ve ana sözleşmesine uygun faaliyette bulunmasını temin etmek üzere; şirkette yönetici olarak istihdam edileceklerin mesleki tecrübeleri ile diğer niteliklerini belirlemesi ve bu görevlere gerekli koşulları sağlayan kişileri ataması gerekmektedir.
Şirkete alınan genel müdür yardımcısına ilişkin işlemler incelendiğinde, 18.11.2024 İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri 20
tarihli yönetim kurulu kararıyla “…nın 18/11/2024 tarihi itibari ile IZENERJI AŞ Genel Müdürlüğünde “Genel Müdür Yardımcısı” olarak kapsamdışı statüsünde işe başlatılmasına, kendileriyle hizmet sözleşmesi imzalanmasına, katılanların oybirliği ile karar verilmiştir.” denilmiştir.
Genel Müdür yardımcısının Şirkete işe başlamak için gerekli belgeler aranmaksın 18.11.2024 tarihinde Şirket üzerinden sigorta girişinin yapıldığı, işe giriş için gerekli evrakların ise 24.11.2024 tarihi itibariyle düzenlendiği, 18.11.2024 tarihi itibariyle kendisine şirket aracı tahsis edildiği, şirket aracının takip sistemi üzerinden yapılan analizde bazı günlerde şirkete hiç gelmediği bazı günlerde ise şirketin faaliyet gösterdiği yerlerin dışında bulunduğu, söz konusu kişinin lise mezunu olduğu, aynı zamanda Kıbrıs’ta örgün eğitim veren bir üniversitede ön lisans birinci sınıf öğrencisi olduğu, genel müdür yardımcısı olmasına rağmen 2024 yılı sonu itibariyle kendisine herhangi bir müdürlüğün bağlanmadığı, Şirketin bu pozisyondaki görevler için gerekli mesleki tecrübe ve diğer niteliklere ilişkin herhangi bir ölçüt belirlemediği ve yaptığı atamalarda bunları gözetmediği anlaşılmıştır.
Şirket cevabında, bulguda bahsi geçen personelin özel sektörde gerek yönetim kurulu başkanlığı gerekse de imza yetkili yönetici olarak birçok alanda görevler aldığının bilindiği, Şirketin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde atamasının yapıldığı, bilgi ve tecrübeleri doğrultusunda Şirkette görevlendirilmesinde bir sakınca olmadığının yönetim kurulunca değerlendirildiği, bu doğrultuda gerekli oryantasyon süreci tamamlandıktan sonra 28.01.2025 tarih ve 10 sayılı yönetim kurulu kararı ile İdari İşler Müdürlüğünün kendisine bağlandığı, İşe giriş de gerekli evrak ve belgelerin tamamlanması sürecinde başlangıç aşamasında bazı eksiklikler mevcut olduğu sonrasında ise evrakların tamamlandığı ifade edilmiştir.
Şirket cevabı kendi içerisinde çelişmektedir. Zira cevapta öncelikle Şirketin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde atamanın yapıldığı iddia edilmiş sonrasında ise atama için gerekli evrakların eksik olduğu kabul edilmiştir. Bu bakımından diğer personel için zorunlu olan prosedürlerin bahsi geçen personel için aranmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca ilgili personelin özlük dosyasında rastlanmayan ve cevapta değinilen “bilgi ve tecrübelerin” hangi konulara ait olduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamış ve sübjektif değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bağlamda cevapta belirtilen ifadelere ilişkin yukarıda yapılan açıklamalar yeterli olup ilave açıklama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
Şirketin yöneticilerinin atama ve işe alımında kadro için olması gereken kuralları İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri 21
İlaçlama ve Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
uygulayarak ve liyakat ilkesi gözetilerek Kanun hükümleri çerçevesinde işlem yapılması Şirket menfaatleri açısından uygun olacaktır.