|
ÖZET: Yönetim kurulu üyelerinin şirket dışında ek ücret geliri elde edip etmediğine dair bir kontrol mekanizmasının eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekmektedir. Rapor, yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesine rağmen, bu ödemeler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarlarıyla ilgili gerekli kontrollerin yapılmadığını ortaya koymaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinde belirtilen düzenlemelere göre, asgari ücrete isabet eden verginin indirilmesi gerektiği, ancak bu uygulamanın yönetim kurulu üyeleri için yeterince denetlenmediği anlaşılmaktadır.
BELKA’nın huzur hakkı ödemeleri incelendiğinde, asgari ücrete denk gelen verginin, bu ödemelerden kesilen vergiden düşüldüğü tespit edilmiştir. Ancak, bazı üyelerin başka bir kurumda da görevli olduğu ve bu kurumdan aldıkları ücretlerin huzur hakkından daha yüksek olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu durum vergi indirimlerinin mükerrer uygulanmasına yol açmıştır. Dolayısıyla, huzur hakkı ödemeleri yapılmadan önce, yönetim kurulu üyelerinin başka yerlerden gelir elde edip etmediklerinin doğrulanması gerekmektedir. Şirketin vergi yükümlülüklerinin doğru bir şekilde yerine getirilebilmesi için, yönetim kurulu üyelerinin gelir durumlarının düzenli olarak kontrol edilmesi önem arz etmektedir. Aksi takdirde, mükerrer vergi indirimleri, şirketin mali tablolarında yanıltıcı sonuçlar doğurabilir. Rapor, bu konudaki eksikliklerin giderilmesi için gerekli adımların atılması gerektiğini vurgulamaktadır. |
BULGU: Yönetim Kurulu Üyelerinin Şirket Dışında Bir Yerden Ücret Geliri Elde Edip Etmediklerine Yönelik Kontrol Mekanizmasının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödendiği, ancak söz konusu ödemeler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarları ile bu tutarlardan yapılacak indirimlerde asgari ücretin gelir vergisinin mükerrer indirilmemesine yönelik bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun ücretlerde istisnaları düzenleyen 23’üncü maddesinin birinci fıkrasına 7349 sayılı Kanun’la eklenen 18 numaralı alt bentte, çalışanların ücretleri için hesaplanan gelir vergisinden o ayki asgari ücrete isabet eden verginin indirileceği ve bu indirim sonrasında kalan tutarın gelir vergisi olarak kişilerin ücretlerinden kesileceği düzenlenmiştir. Kişilerin birden fazla işverenden ücret almaları durumundaysa bu istisnanın yüksek olan ücrete uygulanacağı belirtilmiştir.
BELKA tarafından yönetim kurulu üyelerine yapılan huzur hakkı ödemelerinin incelenmesi neticesinde, asgari ücrete isabet eden verginin kişilere yapılan ödemelerden kesilen vergiden indirildiği tespit edilmiştir. Normal şartlarda elde edilen bu gelir kişilerin tek geliri olsa idi yapılan vergi indirimi doğru bir uygulama olacaktı. Ne var ki, yönetim kurulu üyeleri arasında yer alan kişilerden ikisinin ABB’de daire başkanı olarak görev yaptığı Şirket tarafından kolaylıkla tespit edilebilecek bir durumdur.
Söz konusu kişilere ABB tarafından verilen ücretler Şirketten alınan huzur hakkından daha yüksek olduğu için ABB’den alınan ücretlerde vergi indirimi yapılmalı, Şirketten alınan huzur hakları ödemesinde ise bu indirim tekrar yapılmamalıdır.
Şirket tarafından yönetim kurulu üyeleri, bu göreve atandıklarında başka yerlerden ücret geliri elde edip etmedikleri öğrenilmeli ve her ay söz konusu ödeme yapılmadan önce bu husus teyit edilmelidir.
Huzur hakkı ödemelerinin Şirket tarafından net olarak yapılması kararlaştırıldığı için, bu ücretlere yönelik vergi Şirket tarafından ödenmektedir. Mükerrer olarak uygulanan indirim Şirketin ödeyeceği verginin daha düşük tutarda gerçekleşmesine sebep olmuştur. Bu işlemden kaynaklı olarak eksik kesilen vergi Şirketin mali tablolarındaki vergi hesaplarının da olması gereken durumu yansıtmadığını göstermektedir.
Şirket tarafından verilen cevapta, bulgu sonrasında kişilerden beyanlarının istendiği ve işlemlerin buna göre yürütüldüğü ifade edilmiştir. Ancak bu beyanların denetim dönemine ilişkin olmaması sebebiyle bulgu konusuna bir etkisi bulunmamaktadır.
BELKA tarafından yönetim kurulu üyelerine yapılacak ödemelerde vergi vb. yükümlülüklere ilişkin işlemlerin mevzuatta öngörülen şekilde yürütülebilmesi için bu kişilerin Şirket dışında bir yerden ücret geliri elde edip etmediklerinin öğrenilmesi ve işlemlerin buna göre yapılması gerekmektedir.