|
ÖZET: Yönetim Kurulu üyelerinin, şirket dışından elde ettikleri ücret gelirlerine ilişkin kontrol mekanizmasının eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Rapor, yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödemeleri yapıldığını ancak bu ödemeler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarlarının, asgari ücretin gelir vergisinin mükerrer indirilmesine karşı bir kontrol sisteminin bulunmadığını ortaya koymaktadır. Gelir Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, çalışanların ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinden asgari ücrete isabet eden kısmın indirilmesini öngörmektedir. Ancak, birden fazla işverenden gelir elde eden kişilerin durumunda bu istisnanın yalnızca en yüksek ücrete uygulanması gerektiği belirtilmektedir.
PORTAŞ’ın yönetim kurulu üyelerine yaptığı huzur hakkı ödemeleri incelendiğinde, asgari ücrete isabet eden verginin bu ödemelerden kesilen vergiden indirildiği tespit edilmiştir. Ancak, bazı yönetim kurulu üyelerinin aynı zamanda ABB’de daire başkanı olarak görev yaptığı ve bu kişilerin aldıkları ücretlerin huzur hakkı ödemelerinden daha yüksek olduğu göz önüne alındığında, ABB’den alınan ücretler üzerinden vergi indirimi yapılması gerektiği, huzur hakkı ödemeleri için ise bu indirimin tekrar uygulanmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Şirketin, yönetim kurulu üyelerinin başka yerlerden ücret geliri elde edip etmediklerini öğrenmesi ve her ay ödeme öncesinde bu durumu teyit etmesi önem arz etmektedir. Huzur hakkı ödemelerinin net olarak yapılması gerektiği için, bu ödemelere ilişkin vergilerin dolaylı olarak şirket tarafından ödendiği belirtilmiştir. Mükerrer indirim uygulaması, şirketin ödeyeceği verginin daha düşük olmasına yol açmakta ve bu durum, mali tabloların gerçek durumu yansıtmadığını göstermektedir. PORTAŞ, bu konuyla ilgili gerekli denetimlerin yapılacağını ifade etmiştir. |
BULGU: Yönetim Kurulu Üyelerinin Şirket Dışında Bir Yerden Ücret Geliri Elde Edip Etmediklerine Yönelik Kontrol Mekanizmasının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödendiği, ancak söz konusu ödemeler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarları ile bu tutarlardan yapılacak indirimlerde asgari ücretin gelir vergisinin mükerrer indirilmemesine yönelik bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanun’unun ücretlerde istisnaları düzenleyen 23’üncü maddesinin birinci fıkrasına 7349 sayılı Kanun’la eklenen 18 numaralı alt bentte, çalışanların ücretleri için hesaplanan gelir vergisinden o ayki asgari ücrete isabet eden verginin indirileceği ve bu indirim sonrasında kalan tutarın gelir vergisi olarak kişilerin ücretlerinden kesileceği düzenlenmiştir. Kişilerin birden fazla işverenden ücret almaları durumundaysa bu istisnanın yüksek olan ücrete uygulanacağı belirtilmiştir.
PORTAŞ tarafından yönetim kurulu üyelerine yapılan huzur hakkı ödemelerinin incelenmesi neticesinde, asgari ücrete isabet eden verginin kişilere yapılan ödemelerden kesilen vergiden indirildiği tespit edilmiştir. Normal şartlarda elde edilen bu gelir kişilerin tek geliri olsa idi yapılan vergi indirimi doğru bir uygulama olacaktı. Ne var ki, yönetim kurulu üyeleri arasında yer alan kişilerden üçünün ABB’de daire başkanı olarak görev yaptığı hususu Şirket tarafından kolaylıkla tespit edilebilecek bir durumdur.
Söz konusu kişilere ABB tarafından verilen ücretler Şirketten alınan huzur hakkından daha yüksek olduğu için ABB’den alınan ücretlerde vergi indirimi yapılmalı, Şirketten alınan huzur hakları ödemesinde ise bu indirim tekrar yapılmamalıdır.
Şirket tarafından ilgili kişiler, yönetim kurulu üyesi olarak atandıklarında başka yerlerden ücret geliri elde edip etmedikleri öğrenilmeli ve her ay söz konusu ödeme yapılmadan önce bu husus teyit edilmelidir.
Huzur hakkı ödemelerinin Şirket tarafından net olarak yapılması kararlaştırıldığı için, bu ücretlere yönelik vergiyi dolaylı olarak Şirket ödemektedir. Mükerrer olarak uygulanan indirim Şirketin ödeyeceği verginin daha düşük tutarda gerçekleşmesine sebep olmuştur. Bu işlemden kaynaklı olarak eksik kesilen vergi Şirketin mali tablolarındaki vergi hesaplarının da olması gereken durumu yansıtmadığını göstermektedir.
Şirket tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve gerekli denetimlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak PORTAŞ tarafından yönetim kurulu üyelerine yapılacak ödemelerde vergi vb. yükümlülüklere ilişkin işlemlerin mevzuatta öngörülen şekilde yürütülebilmesi için bu kişilerin Şirket dışında bir yerden ücret geliri elde edip etmediklerinin öğrenilmesi ve işlemlerin buna göre yapılması gerekmektedir.