|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işletmelere itfaiye raporu olmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiğini ortaya koymuştur. 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesi, belirli işyerlerinin yangına karşı gerekli önlemleri gösteren itfaiye raporu almasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, patlayıcı ve yanıcı maddelerin üretim, satış ve depolama işlemlerinin yapıldığı işletmeler ile belirli büyüklükteki işyerleri için itfaiye raporu alınması gerekmektedir.
Ayrıca, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3’üncü maddesi, büyükşehir belediyelerinin yetki alanındaki işyerlerinin ruhsatlarını verme yetkisini belediye başkanlıklarına vermektedir. Bu ruhsatların verilmesi sırasında yangın güvenliği ve iş sağlığı gibi kriterlerin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, belirli işletmelere yangın raporu olmadan ruhsat verildiği tespit edilmiştir. Denetim sonuçlarına göre, itfaiye raporu olmadan ruhsat verilen işletmelerle ilgili gerekli işlemlerin yapılması önerilmektedir. İlgili idare, denetim bulgularına yanıt olarak, bazı işletmeler için yangın raporlarının alındığını, diğerleri için ise sürecin devam ettiğini bildirmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı ruhsat verme uygulamalarının önlenmesi açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Yönetmelik Hükümlerine Göre İşyeri Açma Ruhsatı Alımı İçin Gereken İtfaiye Raporu Olmadan Ruhsat Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye tarafından, bazı işletmelere, itfaiye raporu olmadan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği görülmüştür.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyerlerinde aranacak genel şartlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin bir takım şartları taşımak zorunda olduğu, aynı fıkranın (h) bendinde umuma açık istirahat ve eğlence yerlerin, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerin üretildiği, satıldığı ve depolandığı işyerlerin, otuz kişiden fazla çalışanın bulunduğu her türlü işyerlerin, ana giriş kapıları dışında cadde ve sokağa doğrudan bağlantısı olmayan ve birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınmasının gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre yukarıda sayılı işletmelere ruhsat verilmesinde itfaiye (yangın) raporu düzenlenmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde büyükşehir belediyesinin olduğu yerlerde belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için işyeri açma ve çalışma ruhsatının büyükşehir belediye başkanlığı tarafından verileceği, 4’üncü maddesinde ruhsat vermekle yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili konularda düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükmü yer almaktadır.
Bu suretle Belediye tarafından verilecek iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında yangın ve iş güvenliğine uygunluk gibi kriterlerin göz önünde tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
Belediye ruhsat servisinde yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda ayrıntısı yer alan işletmelere, almaları gereken itfaiye (yangın) raporları olmadan Belediye tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği tespit edilmiştir.
Tablo 15: Yangın Raporu Olmadan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Verilen İşletmeler Tablosu
| Sıra | İşletme Faaliyeti | Ruhsat Tarihi/Nosu | Adresi |
| Akaryakıt | 20.02.2018/03 | Yıldırım Beyazıt Mahallesi | |
| Hazır Giyim | 19.12.2019 / 82 | Ahmet Remzi Yüreğir Mahallesi |
Yukarıda belirtilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından verilen cevapta özetle; bulguda yangın raporu olmadığı belirtilen işletmelerden birisi için söz konusu raporun aldırıldığı, diğeri için ise sürecin devam ettiği ifade edilmektedir.
Mevzuata aykırı olarak itfaiye raporu olmadan ruhsat verilen bu gibi yerler ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.