|
ÖZET: Yüklenicilerle yapılan sözleşmelerde cezai müeyyidelerin belirlenmemesi, Şarkışla Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanmasına dair esasları belirlemekte, bu kapsamda sözleşmelerin Tip Sözleşme hükümlerine uygun olarak hazırlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapım İşleri Tip Sözleşmesi’nin 23. maddesi, teknik personel bulundurulmaması durumunda günlük cezai kesinti yapılmasını öngörmektedir.
Ancak, incelenen sözleşmelerde, örneğin 6.408.136,37 TL bedelli Güneş Enerjisi Sistemi ve 10.358.000,00 TL bedelli Beton Parke Taşı Yapım İşi sözleşmelerinde, yüklenicinin teknik personel bulundurma yükümlülüğüne ilişkin cezai tutarların belirlenmediği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu durumun sehven gerçekleştiğini ve işin yürütülmesi sırasında cezai müeyyide gerektiren bir durumla karşılaşılmadığını belirtmiştir. Ancak, cezai müeyyidelerin belirlenmemesi, sözleşmenin uygulanabilirliğini olumsuz etkilemektedir. İdarelerin, mağduriyet yaşamamaları için sözleşmelerde cezai müeyyideleri somut ve caydırıcı bir şekilde belirlemesi önemlidir. Sözleşmeye aykırı durumlar karşısında bu müeyyidelerin uygulanması, yüklenicilerin yükümlülüklerini yerine getirmelerini teşvik edecektir. |
BULGU: Yüklenicilerle Yapılan Sözleşmelerde Cezai Müeyyidelerin Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Şarkışla Belediyesi tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, yüklenicilerle yapılan sözleşmelerde cezai müeyyidelerin belirlenmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerin Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenleneceği belirtilmiş, 7’nci maddesinde de sözleşmede yer alması zorunlu hususlara yer verilmiştir.
Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 23’üncü maddesinde teknik personel, makine ve teçhizat bulundurulması başlığı altında bu yükümlülüğe uyulmaması durumuna ilişkin olarak günlük cezai kesinti yapılması öngörülmüştür. İdarelerce Tip Sözleşmeye uygun olarak hazırlanacak sözleşmelerde teknik personel bulundurulmaması durumuna ilişkin olarak günlük kesilecek ceza tutarı somut olarak belirlenmelidir.
Bu kapsamda, İdare tarafından ihale edilen yapım işlerinin incelenmesinden; sözleşme bedeli 6.408.136,37 TL olan 250 Kwe Kapasiteli Güneş Enerjisi Sistemi (GES) Santrali Yapım İşi ve sözleşme bedeli 10.358.000,00 TL olan Beton Parke Taşı ve Bordür Döşeme Yapım İşi’ne ait sözleşmelerin 23’üncü maddesinde teknik personel bulundurma yükümlülüğüne yer verilmiş; bununla birlikte, yüklenicinin bu yükümlülüğe uymaması durumuna ilişkin olarak günlük kesilmesi gereken cezai tutarlar belirlenmemiştir.
Kamu İdaresi cevabında; teknik personelin iş başında bulundurulmaması durumunda günlük kesilmesi gereken ceza tutarının sehven belirlenmediği, bununla birlikte işin yürütülmesi sırasında cezai müeyyidenin uygulanmasını gerektirir bir durumla karşılaşılmadığını belirtmiştir.
Cezai müeyyideye ilişkin belirleme yapılmaması, sözleşmede yer alan bu düzenlemenin uygulanabilir olmamasına sebebiyet vermektedir.
Tip Sözleşmeye uygun olarak hazırlanacak sözleşmelerde, İdarelerin mağduriyet yaşamaması açısından cezai müeyyideler caydırıcı olacak şekilde somut olarak belirlenmeli ve sözleşmeye aykırı durumlarda bu müeyyideler uygulanmalıdır.