|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 150 m²’nin altında olan konut teslimlerine ilişkin KDV iadelerinde, yüklenilen KDV listelerinde yer alan ve yüklenim konusu edilemeyecek giderlerin bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu giderlerin kabulü konusunda vergi daireleri arasında uygulama farklılıkları gözlemlenmiştir. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (KDVGUT) gereğince, indirimli orana tabi işlemlerden doğan iade tutarının hesaplanmasında, öncelikle doğrudan harcamalar nedeniyle yüklenilen vergilerin dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, indirimli orana tabi olmayan işlemlerle ilgili giderlerin iade hesabına dahil edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.
KDV iade dosyaları üzerinde yapılan incelemelerde, bazı vergi dairelerinin zorunlu olmayan giderleri kabul ederken, diğerlerinin bu giderler için izahat talep ettiği tespit edilmiştir. Bu durum, uygulama birliğinin sağlanmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu konuda birliğin sağlanması amacıyla GİB taşra birimlerine bilgilendirme yapıldığını belirtmiştir. 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da ifade edildiği gibi, vergi daireleri arasındaki farklı uygulamalar, iade edilen KDV tutarını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, yüklenime konu edilemeyecek giderlerin kontrol edilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Yüklenilen KDV Listelerinde Yüklenilemeyecek Giderlerin Bulunması ve Bu Giderlerin Kabulü Hususunda Vergi Daireleri Arasında Uygulama Birliğinin Bulunmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Net alanı 150 m2 altında olan konut teslimlerine ilişkin KDV iadelerinde iade edilecek KDV tutarının temelini oluşturan yüklenilen KDV listelerinde yüklenim konusu edilemeyecek giderlerin mevcut olduğu ve bu giderlerin kabulü konusunda vergi daireleri arasında uygulama farklılıkları bulunduğu görülmüştür.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (KDVGUT) III/B.3.1.3.1. bölümünde; indirimli orana tabi işlemlerden doğan iade tutarının hesaplanmasında, önce işlemin bünyesine doğrudan giren harcamalar nedeniyle yüklenilen vergilerin dikkate alınacağı, daha sonra ilgili dönem genel yönetim giderleri için yüklenilen vergilerden pay verileceği, bu şekilde hesaplanan tutarın, azami iade edilebilir vergi tutarının altında kalması halinde ise en fazla aradaki farka isabet eden tutar kadar amortismana tabi iktisadi kıymetler (ATİK) dolayısıyla yüklenilen vergilerden iade hesabına pay verilebileceği belirtilmiştir.
Anılan Tebliğ’in III/B.3.1.3.1. bölümünde ayrıca; indirimli orana tabi olmayan teslim ve hizmetler ile indirimli orana tabi işlemlerle ilgisi bulunmayan giderler dolayısıyla yüklenilen vergilerin iade hesabına dâhil edilemeyeceği, bu kapsamda ankastre ürünlerle birlikte veya mobilyalı olarak satılan 150 m2’nin altındaki konut teslimlerine ilişkin iade taleplerinde buzdolabı, fırın, davlumbaz, bulaşık makinesi, mobilya, perde, avize, vestiyer, televizyon ve benzeri eşyaların konut sahibi kişilerce sökülüp taşınarak tekrar kurulup kullanılabilecek (eklenti) mahiyette olması nedeniyle konut tesliminden bağımsız bir teslim olarak değerlendirileceği ve iade hesabına dahil edilemeyeceği ayrıca konutun yapımı için zorunlu olmayan harcamalar nedeniyle yüklenilen vergilerin de iadeye konu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen KDVGUT hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 150 m2 altı konut tesliminde yüklenilebilecek giderler; inşa edilen konut bünyesine doğrudan giren mal ve hizmet teslimlerine ilişkin giderler ile inşa edilen konutla ilgili üretim ve genel yönetim giderlerinden teslim edilen konutlara isabet eden kısım ile inşaatta kullanılan ATİK’lere ilişkin giderlerden oluşmaktadır. Dolayısıyla, indirimli orana tabi olmayan teslim ve hizmetler ile indirimli orana tabi işlemlerle ilgisi bulunmayan veya zorunlu olmayan giderler dolayısıyla yüklenilen KDV’nin iade hesabına dâhil edilmemesi gerekmektedir.
KDV iade dosyaları üzerinden yapılan incelemelerde ise, zorunlu olmayan veya KDVGUT’de belirtildiği üzere sökülüp taşınarak tekrar kurulup kullanılabilecek nitelikteki malzemelere ilişkin giderlerin yüklenim konusu edilerek iadeye dahil edildiği, ancak bazı vergi dairelerince söz konusu giderlere ilişkin izahat istenmesine ve gerekli durumlarda tenzil yapılmasına rağmen bazı vergi dairelerince söz konusu giderlerin doğrudan kabul edildiği, diğer bir deyişle bu konuda uygulama birliği olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer verilen hususa ilişkin olarak uygulamada birliğin sağlanmasına yönelik Başkanlık yazısı ile GİB taşra birimlerinin bilgilendirildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verildiği üzere, vergi daireleri arasındaki uygulama farklılıklarının iade edilen KDV tutarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, yüklenime konu edilemeyecek giderlerin kontrole tabi tutulması ve uygulama birliğini sağlamaya yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir.